Rekabet yasağı maddesi
Alman belgeleri
Sözleşme içindeki bu madde iş bittikten sonra da bağlar. Karşılık ödemesi satırı belirleyicidir.
Sözleşmenin içinde ama iş bitince yürürlüğe giren bir madde.
Nerede durur
Çoğu zaman sözleşmenin sonuna doğru, ayrı başlıklı ve bazen ayrıca imzalanmış.
DikkatKarşılık satırı
Yasak süresi boyunca ödeme öngörülmemişse madde bağlayıcı olmayabilir; bu satır aranır. Rekabet yasağı
ÖnemliKapsam okunur
Hangi faaliyet, hangi coğrafya, hangi süre — üçü birlikte değerlendirilir.
Çeviride
Süre, coğrafya ve tutar birebir; "belirli bir süre" gibi genelleme yapılmaz.
İlgili
İş sözleşmesi · Sözleşmede tek şey
Geçerlilik koşulları
İş sonrası rekabet yasağı (HGB § 74 ve devamı, bütün çalışanlara uygulanır) yazılı ve imzalı olmalı, çalışana imzalı nüsha verilmeli, en çok iki yıl sürmeli ve yasak süresince son ücretin en az yarısı kadar karşılık (Karenzentschädigung) ödenmelidir; karşılık yoksa madde bağlamaz, yarının altındaysa çalışan seçer (uyar ve karşılığı alır ya da uymaz). Yasak, işverenin haklı menfaatini korumalı ve çalışanın mesleki ilerlemesini hakkaniyete aykırı biçimde engellememelidir (§ 74a); aşan kısım geçersizdir. İşveren, iş ilişkisi sürerken yazılı vazgeçebilir ve bir yıl sonra karşılık yükümlülüğünden kurtulur (§ 75a). Çalışan haklı sebeple fesih ederse yasaktan bir ay içinde kurtulabilir. Cezai şart ekli olabilir. Çıraklık sözleşmesinde yasak baştan geçersizdir (BBiG § 12). Eğitim masrafı geri ödeme maddesi ayrı hükümdür ve ayrıca değerlendirilir.
Türkiye’de çalışma ve çeviri
Alman rekabet yasağı, coğrafya olarak Türkiye’yi kapsıyorsa Türkiye’de rakip işte çalışmak da ihlaldir ve işveren, karşılığı keser ve cezai şartı Türkiye’de tenfiz yoluyla ister; Türkiye’yi kapsamayan madde Türkiye’de çalışmayı engellemez ama karşılık, Türkiye’deki kazancın mahsubuyla (§ 74c, karşılık ve yeni kazanç toplamı eski ücretin yüzde yüz onunu, yurt dışında yüzde yüz yirmi beşini aşarsa) azalır. Türk iş hukukunda rekabet yasağı (TBK md. 444 ve devamı) karşılık ödenmesini şart koşmaz, en çok iki yıl ve yer ile konu sınırı ister; Alman karşılık kuralı Türk okuyucu için yabancıdır ve çevirmen notu bunu belirtir. Çeviride “nachvertragliches Wettbewerbsverbot” için “iş sonrası rekabet yasağı”, “Karenzentschädigung” için “yasak dönemi karşılığı”, “Vertragsstrafe” için “cezai şart”, “Verzicht” için “vazgeçme” kullanılır; süre, coğrafya, faaliyet tanımı ve karşılık oranı aynen aktarılır.