Eski iş sözleşmeleri ve referans yazıları

Emeklilik dosyasında tarih kanıtı, denklik dosyasında ise meslek kanıtı olarak iki kez işe yarıyorlar.

İki ayrı kullanım

• Emeklilikte — çalışmanın başlangıç ve bitiş tarihini gösterir; kayıt boşluğunda dayanak olur.
• Denklikte — hangi meslekte, hangi görevlerle çalışıldığını gösterir; meslek deneyimi esaslı farkın değerlendirilmesinde dikkate alınabilir. Esaslı fark

İki dilli olabilir

İşçi alım dönemi sözleşmelerinin çoğu iki dilliydi. Türkçe sütun her zaman Almancanın birebir karşılığı değildir; çeviri Almanca sütundan yapılır ve Türkçe sütunun varlığı not edilir. İşçi alım sözleşmesi

Daktilo ve el yazısı

Eski belgelerde daktilo metni soluk, el yazısı kısımlar okunması zor olabilir. Okunamayan yer tahmin edilmez. Eski el yazısı

Firma bugün yoksa

Firma kapanmış olsa bile sigorta kaydı kurumda durur; ticaret sicilinden de geçmişi izlenebilir. Ticaret sicili

İki dilli sözleşmelerin yapısı

İşçi alım döneminde kullanılan sözleşmeler çoğu zaman iki sütunlu basılırdı: bir sütunda Almanca metin, diğerinde Türkçe karşılığı. İki sütun her zaman birebir örtüşmez; Türkçe sütun kısaltılmış ya da o dönemin diliyle serbest aktarılmış olabilir. Hukuki sonuç doğuran metin Almanca sütundur ve çeviri ondan yapılır; Türkçe sütunun bulunduğu ve içeriğinin farklılaştığı çevirmen notunda belirtilir. Sözleşmelerde işin türü, süresi, ücret, konaklama ve yol düzenlemesi ile deneme süresi yer alır; bu kalemler bugün denklik ve emeklilik dosyalarında okunur.

Referans yazılarının değeri

İşverenlerin verdiği referans ve teşekkür yazıları resmî bir belge değildir ama iki bakımdan değerlidir: çalışılan dönemi ve yapılan işi gösterir, ayrıca işletmenin o tarihte faal olduğunu belgeler. Denklik dosyasında iş belgesinin yerini tutmaz, destekleyici olur. Emeklilik dosyasında ise sigorta kaydı eksik görünen bir dönem için diğer izlerle birlikte sunulur. Yazıdaki antet, adres ve kaşe, işletmenin izini sürmek için kullanılabilecek bilgileri taşır. Bu yüzden içerik zayıf görünse de atılmaz; tarih ve işveren adı taşıyan her kâğıt bir kayıttır.