Hukuk ve kamu

En pahalı hata belge değil — zamanlama.

DikkatBildirim iş bitmeden ÖNCE

Sözleşmenin sona ereceğini öğrenen kişi, sona ermeden önce bildirimde bulunmakla yükümlüdür. Geç bildirim ödeneği geciktirir ya da azaltır.
Türkiye’de başvuru çıkıştan sonra yapılır ve böyle bir ön bildirim yükümlülüğü yoktur.

Önemliİşveren belgesi olmadan dosya işlemez

Arbeitsbescheinigung’u çalışan değil işveren düzenler. Gecikirse dosya bekler; işverenden yazılı olarak istenir. Belge talebi nasıl yazılır

Fesih türü sonucu değiştirir

İkale sözleşmesi (Aufhebungsvertrag) imzalamak bekleme süresi doğurabilir. İmzalamadan önce sonucunu bilmek gerekir. Aufhebungsvertrag

Belgeleriniz çevrilir mi

Türkiye’deki çalışma süreleri sayılacaksa belgeler çevrilir ve sözleşme kapsamında değerlendirilir. Sosyal güvenlik sözleşmesi

Karşınızdaki görevli

İş ajansı memuru

Başvurunun elektronik yolu

Bildirim bizzat giderek, telefonla ya da internet üzerinden yapılabilir; ödenek başvurusu ise çevrim içi hesap üzerinden yürütülebilir. Elektronik yol için bir kullanıcı hesabı açılır ve kimlik doğrulaması yapılır. Yurt dışındayken bildirimde bulunması gereken kişi için telefon ve internet yolu önem taşır. Başvurunun tarihi kayda geçer ve bu tarih ödeneğin başlangıcını etkiler. Gönderilen her belgenin ekran görüntüsü ya da onay numarası saklanır; sonradan doğacak tartışmalarda bu kayıt işe yarar.

Ödenek süresini belirleyen şey

Ödeneğin ne kadar süreyle verileceği iki şeye bağlıdır: son yıllarda sigortalı olarak çalışılan süre ve kişinin yaşı. Yaş ilerledikçe süre uzar. Türkiye’de geçen sigortalılık süreleri, iki ülke arasındaki düzen çerçevesinde belirli koşullarla dikkate alınabilir; bunun için Türk kurumundan alınacak bir belge istenir ve işlem uzar. Bu yüzden Türkiye’de çalışmış olan kişi, başvuru sırasında bu durumu baştan bildirir ve belgeyi erkenden ister.

Bu sayfa iş aramak için değil — karşınızdaki kişiyi tanımak için.

ÖnemliNe yapar, ne yapmaz

Yapar: başvuruyu işler, belge ister, kararı hazırlar.
Çoğu durumda yapmaz: para kesme ya da yaptırım kararını tek başına vermez.

DikkatKarar yazılı gelir

Sözlü söylenen şey karar değildir. İtiraz süresi kararla başlar — ve o süre kısadır. İtiraz · Süre hesabı

Görüşmede

Söylenenler tutanağa geçmez; önemli olan yazılı olandır. Tutanak isteyebilirsiniz. Görüşme tutanağı

Dil desteği

Makam Türkçe konuşur mu

Türkiye’de karşılığı

İŞKUR personeli memuriyet sınavıyla alınır; ikili eğitim karşılığı yoktur ve ödenek rejimi farklıdır.

Sosyal sigorta tarafı

Sosyal sigorta

Masanın arkasındaki iş

Bu meslekte çalışanlar başvuruları alır ve dosyayı hazırlar: kimlik ve gelir belgeleri kontrol edilir, eksikler istenir, hak koşulları incelenir ve hesaplama yapılır, karar metni yazılır ve tebliğe hazırlanır. İş arayanlara açık pozisyonlar sunulur, kurs ve destek programlarına yönlendirme yapılır, randevular planlanır. İşverenlerle yazışma ve boş kadro kayıtları da yürütülür. Yani karşınızdaki kişi hem danışma hem karar hazırlama işini birlikte yapar.

Görüşmede ne beklenir

Görüşmede söylenenler kayda geçer, fakat bağlayıcı olan yazılı karardır; sözlü bir söz üzerine plan yapılmaz. Anlaşılmayan bir konu varsa yazılı açıklama istenir. Dil sorunu yaşanıyorsa tercüman talebi önceden yapılır; bazı hâllerde idare bunu sağlar. Randevuya belgelerle gidilir ve verilen evrakın listesi alınır. Türkiye’de karşılık gelen kurum personeli memuriyet sınavıyla alınır ve ayrı bir meslek eğitimi bulunmaz; bu yapı farkı yazışma biçimini de değiştirir.

Kapıya gelen kişi — ve konumu Türkiye’dekinden farklı.

ÖnemliMelez bir konum

Memurdur ama büyük ölçüde kendi bürosunu işletir ve masraflarını kendisi karşılar. Türkiye’de icra memuru tamamen daire içindedir. Beamter · Angestellter

DikkatTürkiye’deki adrese gidemez

Sınır ötesi tebligat ve icra ayrı sözleşmelere tabidir. Türkiye’deki alacaklı “Alman icra memuru borçluyu bulur” diye beklerse yanılır. Lahey tebligat sözleşmesi

Düzenlediği belgeler

Haciz tutanağı ve mal beyanı; ikisi de çevrilir ve Türkiye’de dosyaya girer. İcra belgeleri Türkiye’de

Federal tek kanun yok

Görev usul kanununda, atama ve eğitim eyalette. Eyalete göre değişir

Adliye personeliyle farkı

Justizfachangestellte

Masrafları kim karşılar

Bu görevlinin melez konumu en açık biçimde masraf tarafında görünür: büro giderlerini, personelini ve araç masrafını kendisi karşılar, buna karşılık yaptığı işlemlerden doğan harçların bir bölümünü gelir olarak alır. Harçlar tarifeye bağlıdır ve önce alacaklıdan alınır, sonra borçluya yüklenir. Bu yapı, işlemlerin hızlı yürümesini teşvik eder. Türkiye’de icra memuru maaşlıdır ve harçlar doğrudan hazineye gider; teşvik mekanizması aynı biçimde kurulmamıştır.

Borçlunun elindeki süreler

Kapıya gelindiğinde iş bitmiş sayılmaz: haciz tutanağına şerh düşülebilir, taksitlendirme istenebilir ve belirli işlemlere karşı mahkemeye başvurma yolu açıktır. Bu başvuruların süreleri kısadır ve tutanakta yazılıdır; süre geçtikten sonra itiraz dinlenmez. Yurt dışında yaşayan borçlu için tebligat süreleri ayrıca uzayabilir. Bu yüzden belgenin çevirisi vakit kaybetmeden yaptırılır ve hangi tarihte ne yapılacağı takvime yazılır. Yazışmalarda dosya numarası her zaman kullanılır.

Türkiye’ye gelen Alman mahkeme yazısının altındaki imza çoğu kez bu kişiye ait.

ÖnemliNe yapar

Mahkeme yazışmasını hazırlar, dosyayı tutar ve tebligatı çıkarır. Hâkim değildir; ama evrakın yolculuğu ondan geçer. Tebligat

Dikkat2025’te sınav ikiye bölündü

Yeni yönetmelikle bitirme sınavı iki bölüme ayrıldı ve belgede iki ayrı not görünür. Türk okuyucu tek not bekler ve belgeyi eksik sanır — eksik değildir. Bölünmüş sınav

Karıştırılan memur unvanları

Rechtspfleger ve Gerichtsvollzieher ayrı ve memur statüsündedir; bu meslekle karıştırılmamalıdır. Beamter · Angestellter

Türkiye’de karşılığı

Zabıt kâtipliği; memuriyet sınavıyla alınır ve ikili eğitim karşılığı yoktur.

Avukatlık bürosundaki eşi

Rechtsanwaltsfachangestellte

Mahkeme kaleminde iş

Bu meslekte dosya açılır ve kayda geçirilir, duruşma takvimi tutulur, tutanaklar yazılır ve dosyaya konur, kararlar yazıya dökülür ve tebliğe hazırlanır, tebligat evrakı düzenlenir ve gönderilir. Harç hesapları yapılır, masraf avansları izlenir, dosyanın akıbeti taraflara bildirilir. İcra ve ceza dosyalarında ayrı kayıt düzenleri vardır. Yurt dışına gidecek evrakın hazırlanması da bu masadan geçer; Türkiye’ye ulaşan bir mahkeme yazısının gönderen birimi çoğu zaman burasıdır.

Türkiye’de karşılığı

Türkiye’de adliye kâtipliği memuriyet sınavıyla kazanılır ve öncesinde bir meslek eğitimi basamağı bulunmaz; adalet ön lisans programı yakın alandır. Bu yüzden karşılaştırılacak bir eğitim belgesi yoktur ve başvuruda hizmet belgesi ile görev tanımı sunulur. Tebligat, tutanak ve harç hesabı gibi işlerde üstlenilen rol yazılır. Mahkemelerdeki diğer memur unvanlarıyla bu mesleğin karıştırılmaması için dosyada görev alanı açıkça belirtilir.

Diplomanız var — ve hâlâ yetmiyor. Sebebi bir eksiklik değil, ikinci bir aşama.

Önemliİki aşama

1. Lisans diploması.
2. Staatliche Anerkennung — bazı eyaletlerde on iki aylık uygulama yılı (Anerkennungsjahr) ile.
İkincisi olmadan korumalı unvan kullanılamaz.

DikkatTürk diploması için sonucu

Türkiye’de unvan diplomayla doğar; ikinci aşama yoktur. Bu yüzden Türk sosyal hizmet uzmanı diploması Almanya’da tek başına yetki vermez — eksik olan eğitim değil tanıma. Anerkannt ile geprüft

Eyalete göre değişir

Federal bir kanun yoktur; kurallar eyalet kanunlarındadır. Başvurulacak eyalet önce seçilir. Neden eyalete göre değişir

Neden bu kadar önemli

Gençlik dairesi, sosyal daire ve mahkeme raporlarında imza yetkisi bu tanımaya bağlıdır — yani kamu görevi tarafı. Jugendamt

Belgeleriniz

Diploma, transkript ve staj/uygulama belgeleri birlikte sunulur. Ders içerikleri

Uygulama yılında ne yapılır

Uygulama yılı boyunca kişi bir kurumda gözetim altında çalışır: vaka görüşmelerine katılır, dosya tutar, kurum içi toplantılarda görev alır ve düzenli olarak bir danışmanla değerlendirme yapar. Yıl sonunda kurum bir rapor yazar ve kişi bir çalışma sunar. Bu dönemde ücret ödenir, ne var ki tam yetkili bir görev verilmez. Süre sonunda eyaletin yetkili makamı unvanı taşıma iznini verir ve belge bu izinle birlikte tam sonuç doğurur.

Hangi kurumlarda çalışılır

Bu meslekten kişiler gençlik dairelerinde, danışma merkezlerinde, okullarda, göç ve mülteci hizmetlerinde, hastanelerde, cezaevlerinde ve belediyelerin sosyal birimlerinde görev alır. Kamu kurumlarında çalışmak için unvanın tanınmış olması aranır; dernek ve vakıflarda ise bazı görevler daha esnek koşullarla açıktır. Türkçe bilmek, göç alanında çalışan kurumlarda somut bir üstünlük sağlar. Dil düzeyi ise iş ilanlarında genellikle belirli bir seviye olarak aranır ve belgeyle gösterilir.

Aynı Avrupa kökü, farklı eşik — ve bir de farklı koruma.

ÖnemliZorunluluk eşiği

Almanya’da kişisel veriyle sürekli çalışan belirli sayıda çalışan varsa atama zorunludur. Türkiye’de ölçüt VERBİS kaydı ve irtibat kişisi düzenidir — farklı bir ölçüt.

DikkatGörevden alınma koruması

Alman veri koruma görevlisi işveren karşısında korumalıdır: görevden alınması sınırlıdır. Türk irtibat kişisinde böyle bir koruma yoktur. Bu, işin bağımsızlığını doğrudan etkiler.

Tercüme bürosu için doğrudan ilgili

Müşteri belgeleri kişisel veridir; bazıları özel nitelikli veridir (sağlık, adli sicil). İşleyiş buna göre kurulur. KVKK aydınlatma metni

Dış görevli olabilir

Atama kurum içinden zorunlu değildir; dışarıdan bir kişi de görevlendirilir.

Denetim makamı eyalette

Neden eyalete göre değişir

Görevlinin yaptığı iş

Bu kişi karar veren değil izleyen ve danışmanlık yapan bir görevlidir: işleme faaliyetlerinin kurallara uygunluğunu izler, çalışanları bilgilendirir ve eğitir, riski yüksek işlemler için yapılan değerlendirmelerde görüş verir, denetim makamıyla irtibatı yürütür. İşleme kayıtlarının tutulması ise sorumluluğun kendisindedir, görevlinin değil. Bu ayrım önemlidir, çünkü bir ihlal doğduğunda idari yaptırım işletmeye yöneltilir. Görevli, kendisine talimat verilmeden çalışabilmeli ve doğrudan üst yönetime bağlı olmalıdır.

İletişim bilgisi duyurulur

Atama yapıldığında görevlinin iletişim bilgisi yayımlanır ve yetkili denetim makamına bildirilir; internet sayfasındaki aydınlatma metninde de bu bilgi yer alır. Ad yazmak zorunlu değildir, ulaşılabilir bir adres yeterlidir. İlgili kişiler haklarını kullanmak için doğrudan bu adrese yazabilir. Türkiye’de veri sorumluları siciline kayıt ve irtibat kişisi bildirimi ayrı bir usulle yürür; Almanya’da böyle bir genel sicil bulunmaz ve bildirim yalnız görevlinin kendisi içindir.

Elinizdeki Bescheid’i hazırlayan kişinin mesleği.

ÖnemliBeş ayrı dal

Hastalık · iş kazası · emeklilik · maden sigortası · tarım sigortası. Dallar birbirinin yerine geçmez. Deutsche Rentenversicherung

DikkatTürk dosyaları için pratik sonucu

Yanlış birime yazılan dilekçe cevapsız kalmaz ama gecikir — ve emeklilikte gecikme süre kaybıdır. Yazışmadan önce hangi dal olduğu okunur. Yetkili birimi bulmak

Türkiye’de karşılığı

SGK tek kurumdur ve personel bu biçimde ayrılmaz; bu yüzden Türk okuyucu tek bir muhatap bekler.

Kararı okumak

Rentenbescheid · İtiraz

Türk-Alman sözleşmesi

1964 sözleşmesi

Kararı yazan masa

Bu meslekte çalışanlar sigortalının dosyasını inceler ve karar hazırlar: başvuru ve belgeler kontrol edilir, eksikler istenir, hesaplama yapılır, karar metni yazılır ve tebliğe hazırlanır; itiraz geldiğinde dosya yeniden incelenir. Buna sigortalılık ilişkisinin kurulması, prim işlemleri, işverenlerle yazışma ve danışma görüşmeleri eklenir. Yani elinizdeki kararın altındaki imza çoğu zaman bu mesleğin mensubuna aittir. Mevzuat ve hesaplama kuralları eğitimin en ağır bölümüdür.

Dal ayrımının pratik sonucu

Meslek beş dala ayrılır ve her dal ayrı bir sigorta koluyla çalışır; emeklilik dalındaki kişi hastalık sigortası kararı yazmaz. Bu, Türkiye bağlantılı dosyalarda doğrudan işe yarar: yazınızı hangi kola göndereceğinizi bilmek, doğru masaya ulaşmayı sağlar. Türkiye’de bütün kollar tek kurumda toplandığı için bu ayrım alışıldık değildir ve yazılar sık sık yanlış birime gider. Gelen kararın antetindeki birim adı, hangi dalın baktığını gösterir.

Bu meslekte hata geri alınamaz: kaçan süre hakkı bitirir.

Önemliİşin merkezi: takvim

Yenileme ücretleri, itiraz süreleri ve öncelik tarihleri. Ödenmeyen bir yenileme ücreti patenti düşürür.

DikkatTürkiye’de karşılığı

Bu sorumluluk vekilin kendisindedir ve ayrı bir meslek doğurmamıştır. Türkiye’den gelen bir çalışanın deneyimi belgeye dönüşmez. Patentanwalt

Belge tarafı

Patent yazışmalarında tarihler belgenin kendisi kadar önemlidir; çeviride hiçbir tarih yuvarlanmaz. Tarih biçimi

Üç yıl, tek yönetmelik

Dört meslek aynı yönetmelikte düzenlenir. Notarfachangestellte

Dil gereği

Teknik Almanca ve İngilizce birlikte kullanılır.

Büroda yapılan iş

Bu meslekte iş takvim üzerine kuruludur: başvuru ve yenileme süreleri izlenir, itiraz ve karşı görüş süreleri kaydedilir, resmî yazışmalar hazırlanır, dosyalar kurum sistemlerine yüklenir ve harçların zamanında ödenmesi sağlanır. Buna çok ülkeli dosyalarda ulusal aşamaların takibi, vekâlet ve devir belgelerinin hazırlanması, müvekkil yazışması ve faturalama eklenir. Yabancı dilde yazışma günlüktür. Kayıt düzeni ve çift kontrol alışkanlığı bu meslekte en çok öğretilen şeydir.

Türkiye’de karşılığı

Türkiye’de patent ve marka vekili yanında çalışan personel için tanınmış bir meslek eğitimi bulunmaz; iş büroda öğrenilir ve vekillik ayrı bir sınavla kazanılan bir yetkidir. Başvuruda çalışılan büronun yazısı, izlenen dosya sayısı, kullanılan takip yazılımları ve hangi kurumlarla yazışıldığı yazılır. Almanca ve İngilizce düzeyi bu meslekte belirleyicidir. Sınai hak takvimlerinde tek bir gecikmenin hakkı bitirebileceği bilindiğinden, dosyada özen ve kayıt düzenine ilişkin somut örnekler verilir.

Türkiye’den bakınca en çok şaşırtan taraf: müsveddeyi bu kişi yazar.

ÖnemliNe hazırlar

Taşınmaz devri ve şirket kuruluşu senetlerinin taslağı, tapu siciline yazışma ve miras dosyası evrakı. Grundbuchauszug

DikkatTürk noter kâtibiyle farkı

Türkiye’de kâtip belge düzenlemez; işlem noterin kendisine aittir. Almanya’da taslak bu kişide hazırlanır, noter okur ve onaylar. Notar ve Anwaltsnotar

Bölgeye göre değişir

Noterliğin iki biçimi olduğu için bu kişi bazı bölgelerde avukatlık bürosunda çalışır; birleşik unvan bu yüzden vardır.

Belgede adı geçebilir

Senedin son sayfasındaki hazırlayan kaydı bu kişiye ait olabilir; çeviride aynen aktarılır. İmza ve mühür

Aynı ailedeki diğerleri

Rechtsanwaltsfachangestellte

Senedin hazırlığı

Bu meslekte iş, imza gününden çok öncesinde başlar: taraflardan bilgi toplanır, tapu ve ticaret sicili kayıtları istenir, senedin müsveddesi hazırlanır ve taraflara gönderilir, randevu planlanır. İmzadan sonra bildirimler yapılır: tapu siciline tescil talebi, ticaret sicili başvurusu, vergi dairesine bildirim. Emanet hesabı kullanılıyorsa ödeme koşulları izlenir. Harç ve ücret hesabı da bu masada yapılır; dosyanın her adımı kayda geçirilir ve süreler izlenir.

Türk noter kâtibiyle farkı

Türkiye’de noter kâtibi belge düzenlenmesine yardım eder ve işlemleri yürütür, fakat tapu siciline tescil talebi ve şirket kuruluş bildirimi gibi işler Alman noterliğinde bu mesleğin günlük işidir. Yetki ve sorumluluk alanı bu yüzden daha geniştir. Türkiye’de bu iş için tanınmış bir meslek eğitimi bulunmaz; adalet ön lisans programı yakın alandır. Başvuruda yürütülen işlem türleri, hazırlanan belge çeşitleri ve sicil yazışmalarındaki rol yazılır.

Elinizdeki avukat yazısını kim yazdı — bu sayfa onu anlatıyor.

ÖnemliNe yapar

Mahkeme harcını hesaplar, süreleri takip eder, icra dosyası yürütür ve müvekkil yazışmasını hazırlar. Üç yıllık bir ikili eğitimdir.

DikkatTürk okuyucu için sonucu

Alman avukatlık bürosundan gelen yazının altındaki imza avukatın olmayabilir — ve bu bir eksiklik değildir. Türkiye’de bu işler avukatın kendisine aittir. Rechtsanwalt

Süre hesabı bu kişide

Yazıda geçen “Frist” ve “Termin” ayrımını uygulayan kişi budur. Frist ile Termin

Aynı yönetmelikte dört meslek

Notarfachangestellte · Patentanwaltsfachangestellte

Türkiye’den başvuranlar

Dil düzeyi bu meslekte belirleyicidir: iş, yazılı Almancadır. Başvuru belgeleri

Büroda hangi işler

Bu meslekte yürütülen işler geniştir: dava dosyalarının açılması ve düzeni, mahkemeyle yazışma, duruşma ve süre takvimlerinin tutulması, harç ve gider hesapları, vekâlet ücretinin tarifeye göre hesaplanması, icra takibinin başlatılması ve izlenmesi, müvekkil görüşmelerinin kaydı. Elektronik yazışma sistemleri üzerinden dosya gönderimi de günlük işin parçasıdır. Süre kaçırmanın sonuçları ağır olduğu için takvim disiplini eğitimin en çok vurgulanan konusudur.

Türkiye’den başvuranlar

Türkiye’de hukuk bürolarında çalışanlar için tanınmış bir meslek eğitimi bulunmaz; iş büroda öğrenilir ve adalet ön lisans programı yakın alandır. Bu yüzden başvuruda diploma varsa ders içerikleriyle sunulur, yoksa büronun yazısı ve yürütülen dosya türleri yazılır. İcra takibi, harç hesabı ve süre takibinde üstlenilen rol somut olarak anlatılır. Aynı yönetmelikte dört ayrı meslek bulunduğu için hangi unvanla karşılaştırma istendiği açıkça belirtilir.