Hukuk ve kamu

Adında “anwalt” var — ama hukuk fakültesi istemiyor.

ÖnemliGiriş koşulu teknik

Mühendislik, fizik, kimya ya da benzeri bir fen/teknik diploması. Hukuk eğitimi bunun ÜSTÜNE eklenir.

DikkatTürk patent vekili için

Türkiye’de teknik diploma bu biçimde zorunlu değildir; bu yüzden Türk vekil belgesi Alman tarafında ön koşulu bile karşılamayabilir. Bakılacak ilk şey diplomanın alanıdır.

Avrupa düzeyi ayrı

“European Patent Attorney” ayrı bir sınavdır ve ayrı bir sicildir; unvanlar birbirinin yerine yazılmaz.

Çeviride

“Patent avukatı” yanlış bir karşılıktır — kişi avukat değildir. Unvanı yükseltme riski

Avukatlıkla farkı

Rechtsanwalt

Yol nasıl yürür

Bu mesleğe giden yol uzundur: teknik ya da fen alanında bir yükseköğretim derecesi alınır, ardından bir vekilin yanında ve patent kurumunda geçen bir staj dönemi yürütülür, bu süre içinde sınai haklar hukuku öğrenimi tamamlanır ve sonunda sınav verilir. Başarılı olan kişi meslek odasına kabul edilir. Bu yapı, mesleğin hem teknik hem hukuki tarafı bulunduğunu gösterir; başvuru metinlerinde bu ikisi birlikte kullanılır.

Türk vekili için

Türkiye’de patent ve marka vekilliği kurum sicilinde kayıtlı olmayı ve sınavı gerektirir; giriş koşulu Almanya’daki kadar dar değildir ve teknik diploma her başlıkta aranmaz. Bu fark, iki sistemin belgelerini doğrudan karşılaştırmayı güçleştirir. Almanya’da işlem yapılacaksa oradaki bir vekille çalışmak en güvenli yoldur, çünkü süreler kısa ve kesindir. Avrupa düzeyindeki vekillik ise ayrı bir sıfattır ve kendi sınavına dayanır.

Aynı ülkede iki ayrı noterlik var — ve hangisi olduğunu adres belirliyor.

Önemliİki biçim

Nurnotariat — kişi yalnız noterlik yapar.
Anwaltsnotariat — kişi hem avukat hem noterdir. Rechtsanwalt

DikkatAyrım 1961’de donduruldu

Kanun, 1 Nisan 1961 tarihindeki duruma bakar: o gün hangi mahkeme bölgesinde hangi düzen varsa, o düzen sürer. Yani fark coğrafidir ve tarihseldir, bir kalite farkı değildir.

Kanunun kökü 1937

Bu kanunun düzenleme tarihi 13 Şubat 1937’dir; 1961 kanunun tarihi değil, içindeki kesme tarihidir. İkincil kaynaklar bunu sık sık “1961 tarihli kanun” diye özetler. Ausfertigungsdatum

Türk okuyucu için pratik sonucu

Belgedeki mühürde “Notar” yanında “Rechtsanwalt” de yazıyorsa bu bir hata değildir. Noter mührü

Türkiye’de kullanım

Alman noter senedi

Noterliğe giriş yolu

Yalnız noterlik yapılan bölgelerde yol şöyledir: hukuk öğrenimini ve iki devlet sınavını tamamlayan kişi noter adayı olarak atanır, birkaç yıl bir noterlik yanında çalışır ve ayrı bir sınavdan geçer; boşalan noterlik ilan edildiğinde başvurur ve atama liyakate göre yapılır. Avukatların noterlik de yaptığı bölgelerde ise belirli süre avukatlık yapmış olmak ve sınavı vermiş olmak aranır. Her iki yolda da noterlik sayısı sınırlıdır ve ihtiyaca göre belirlenir.

İki farklı işlem türü

Noterin yaptığı işler ikiye ayrılır: metnin tamamının noter tarafından düzenlendiği işlemler ile yalnız imzanın ya da suretin doğrulandığı işlemler. Taşınmaz satışı, şirket kuruluşu ve miras sözleşmesi birinci türe girer ve metin noterde okunur. Vekaletnamede ise çoğu zaman imza doğrulaması yeterlidir. Türkiye’de kullanılacak belgede hangi türün yapıldığı önemlidir, çünkü tasdik şerhi ve apostil buna göre düzenlenir; belgenin altındaki kalıp cümle bunu gösterir.

Tek bir unvan, Türkiye’de iki ayrı yetkinin işini görüyor.

ÖnemliKapsama ilişkisi

Wirtschaftsprüfer, vergi danışmanlığı yetkisini de taşır; ayrıca Steuerberater sınavına girmez. Türkiye’de bağımsız denetçilik ile mali müşavirlik ayrıdır.

DikkatÇeviride kaybolan şey

“Bağımsız denetçi” karşılığı, unvanın vergi tarafını görünmez kılar. Belgede kapsam yazılıysa o satır da aktarılır. Unvanı yükseltme riski

Tek oda

Bu meslekte eyalet odası yoktur; oda federaldir. Vergi danışmanlığında ise oda eyalet düzeyindedir — belgedeki oda adı hangi meslek olduğunu ele verir. Kammer nedir

Bir alt kademe

“Vereidigter Buchprüfer” daha dar yetkili ayrı bir unvandır; eşit değildir.

KGK tarafı

Alman denetim raporu

Sınava giden yol

Sınava girebilmek için bir yükseköğretim derecesi ve denetim alanında geçirilmiş belirli bir uygulama süresi aranır; bu sürenin bir bölümü fiilen denetim çalışmalarında geçmelidir. Yükseköğretim derecesi bulunmayanlar için uzun meslek deneyimine dayanan ayrı bir yol açıktır. Sınav yazılı ve sözlü bölümlerden oluşur ve muhasebe, denetim, hukuk ve vergi alanlarını kapsar; zor bir sınav olarak bilinir. Başarılı olan kişi yemin ederek unvanı alır ve odaya kaydedilir.

Denetim raporu bir belgedir

Bu mesleğin çıktısı, tercüme masasına da gelen somut bir belgedir: denetim raporu ve ekindeki görüş yazısı. Görüş yazısının kalıpları kanunla belirlenmiştir ve olumlu, şartlı ya da olumsuz olabilir; görüş vermekten kaçınıldığı hâller de vardır. Bu kalıp cümleler çeviride serbestçe değiştirilmez, çünkü hukuki sonuçları farklıdır. Türk şirketinin Alman ortağına sunacağı raporlarda da aynı özen aranır; şirket adı ve unvan çeviride olduğu gibi bırakılır.

Yaşlanan birinci kuşak için giderek daha sık gündeme gelen bir konu — ve 2023’te değişti.

Önemliİki ayrı vasilik

Gönüllü vasi — genellikle aile üyesi; kayıt gerekmez.
Meslekî vasi — 2023’ten beri kayıt zorunludur; kayıtsız kişi meslekî olarak atanamaz. Vasilik ve kayyımlık

DikkatTürk aileler için

Aile üyesi vasi olabilir ama bu bir meslek değildir; ücret ve masraf rejimi farklıdır. Ayrıca vasi, mahkemeye hesap verir. Betreuungsgericht

Vekâletle önlenebilir

Önceden verilmiş bir vekâlet, vasi atanmasını gereksiz kılabilir. Vorsorgevollmacht · Vollmacht ile Betreuung

Türkiye’deki işlemler

Bakım kararı Türkiye’de

Vasi ne yapar

Vasi, kendi işlerini göremeyen bir erişkin adına mahkemenin belirlediği alanlarda hareket eder: sağlık kararlarına eşlik etmek, mali işleri yürütmek, resmî yazışmaları yapmak, konut ve bakım düzenini planlamak bu alanlara örnektir. Yetki, mahkeme kararında sayılan konularla sınırlıdır ve her konuda temsil anlamına gelmez. Vasi düzenli olarak mahkemeye hesap ve rapor verir. Kişinin iradesine ve isteğine öncelik verilmesi kanunun temel ilkesidir.

Vekâletle önlenebilir

Kişi, kendi seçtiği birine önceden vekâlet vermişse çoğu durumda vasi atanmasına gerek kalmaz; bunun için düzenlenen belgeler sağlık ve mali konuları birlikte kapsayacak biçimde hazırlanır. Türkiye kökenli aileler için bu, önemli bir önlemdir: aksi hâlde mahkeme tanımadığı birini atayabilir. Belge Almanya’da düzenlenir ve saklanır; Türkiye’de de işlem yapılacaksa ayrı bir vekâletname gerekir, çünkü iki ülkenin biçim şartları aynı değildir.

Atamayı mahkeme değil oda yapıyor — bu, Türk okuyucu için şaşırtıcı.

ÖnemliNasıl işler

Oda, başvuranın uzmanlığını sınar ve belirli bir alan için atar ve yemin ettirir. Atama alanla sınırlıdır; başka alanda bilirkişilik yapılmaz. ö.b.u.v.

DikkatKorumasız kelimeler

“Gutachter” ve tek başına “Sachverständiger” korumalı değildir; herkes kullanabilir. Korumalı olan uzun unvandır. Anerkannt ile geprüft

Türk bilirkişiliği

Türkiye’de liste adalet teşkilatına bağlıdır; Alman odası bu kaydı dayanak saymaz. Yol, doğrudan odaya başvurmaktır.

Çevirmen tarafındaki karşılığı

Yazılı çeviri yetkisi

Atama nasıl yapılır

Başvuran kişi, alanında özel uzmanlığı bulunduğunu belgeler ve oda tarafından yürütülen bir incelemeden geçer: meslekî geçmiş, referans işler ve çoğu zaman bir sınav ya da uzman görüşmesi değerlendirilir. Güvenilirlik ve tarafsızlık da aranır. Atama belirli bir alanla sınırlı yapılır ve süreli verilir; süre dolmadan yenilenmesi gerekir. Atanan kişi yemin eder, kendi mührünü kullanır ve raporlarında atama bilgisini gösterir. Alan dışında verilen rapor bu sıfatla düzenlenmiş sayılmaz.

Raporun çevirisi

Bu kişilerin hazırladığı raporlar sigorta, mahkeme ve ticari uyuşmazlık dosyalarında kullanılır ve Türkiye’ye sık gönderilir. Çeviride raporun yapısı korunur: inceleme konusu, kullanılan yöntem, bulgular ve sonuç bölümleri ayrı ayrı aktarılır; teknik değerler ve birimler olduğu gibi yazılır. Uzmanın atama bilgisi ve mühür metni de çevrilir, çünkü raporun ağırlığını gösteren kısım orasıdır. Türkiye’de bilirkişilik ayrı bir listeye kayıtla yürür ve bu iki sistem birbirinin yerine geçmez.

Bu sayfa, Türkçe internette en çok yanlış bilgi bulunan konulardan birini düzeltmek için yazıldı.

ÖnemliTek bir Alman unvanı yok

Yazılı çeviri yetkisi eyalet düzenlemelerine dayanır ve unvanın adı eyaletten eyalete değişir: ermächtigt, beeidigt, öffentlich bestellt, vereidigt. Dördü de aynı işlevi gösterir ama aynı kelime değildir. Neden adlar farklı

Sözlü taraf birleşti, yazılı taraf birleşmedi

2023’te yürürlüğe giren kanun yalnız mahkeme tercümanlığını (sözlü) Almanya genelinde birleştirdi. Yazılı çeviri bunun dışında kaldı. Mahkeme tercümanlığı

Dikkat“Yeminli tercüman” iki ülkede aynı şey değil

Türkiye’de yeminli tercüman noter huzurunda yemin eder ve noterlik listesine kaydolur. Almanya’da yetki mahkeme tarafından verilir. İki rejim benzer işi görür ama birbirinin karşılığı değildir. Bir Türk yeminli tercümanın kaşesi, Almanya’da yetkilendirilmiş bir çevirmenin kaşesi yerine geçmez. Çeviri kaşesi ne yazar

Ne zaman hangisi gerekir

Vize dosyalarının çoğunda Türkiye’de yapılmış yeminli çeviri yeterlidir. Nüfus dairesi işlemlerinde ve bazı eyaletlerin sağlık meslekleri dosyalarında Almanya’da yetkilendirilmiş kişi istenir. Eyalete göre değişen çeviri koşulu

UyarıBizim konumumuz

Deutsche Tercüme Türkiye’de faaldir. Almanya’da yetkilendirilmiş çevirmen değildir ve öyleymiş gibi bir ifade kullanmaz. Çeviriniz kimde yapılmalı

“Almanya’da yeminli tercüman” ifadesi Türkçe içeriklerde sürekli geçiyor — ve neredeyse her seferinde iki ayrı şeyi birbirine karıştırarak.

ÖnemliSözlü ile yazılı ayrı rejimde

Dolmetscher — sözlü çeviri. Mahkeme tercümanlığı 2023’ten beri federal bir kanunla düzenleniyor ve unvan Almanya genelinde aynı.

Übersetzer — yazılı çeviri. Bu taraf hâlâ eyalet düzenlemelerine tabi; adlandırma ve koşullar eyalete göre değişiyor. Yazılı çeviri yetkisi

Unvanın basılı biçimi

Unvan dil adıyla birlikte yazılır: hangi dil için yemin edildiği unvanın parçasıdır. Dil adı olmayan bir unvan eksiktir.

DikkatBunu neden biz yazıyoruz

Çünkü bu, kendi işimizin sınırını gösteriyor. Deutsche Tercüme Türkiye’de faaliyet gösterir; Türkiye’de yeminli tercüme yapar. Almanya’da mahkemece yemin ettirilmiş bir tercüman değildir. Bir işlem Almanya’da yetkilendirilmiş kişi istiyorsa, bunu söylemek doğru olandır. Çalışma kapsamımızın sınırları

Türkiye tarafındaki karşılık

Türkiye’de tercümanlar il adlî yargı komisyonlarının listesine kaydolur. Bu liste Alman sisteminin karşılığı değildir; benzer bir işlevi görür. Alman mahkeme kademeleri

Bu sayfa iyi haber vermiyor ama tam da bu yüzden yazılması gerekiyor.

DikkatTemel kural

Türkiye’de baro levhasına kayıtlı bir avukat, Almanya’da Alman hukukunda temsil yetkisi kazanmaz. Barolar arasında otomatik tanıma yoktur ve Türk avukatlık ruhsatı Almanya’da bir yetki belgesi değildir.

Mesleğe kabul ayrı bir rejimdir

Alman avukatlığına kabul, kendi mevzuatına göre ve kendi sınav/koşul yapısıyla yürür. AB üyesi ülkelerden gelenler için ayrı bir rejim vardır; AB dışı nitelikler için koşullar daha ağırdır.

ÖnemliPeki ne mümkün olabilir

Kendi ülkesinin hukuku konusunda danışmanlık, belirli koşullar altında ve sınırlı kapsamda mümkün olabilir. Bu, Alman hukukunda temsil değildir ve kapsamı dosyaya göre değişir. Böyle bir faaliyet düşünülüyorsa önceden hukuki görüş alınmalıdır.

Uzmanlık unvanı

Fachanwalt für … ibaresi, baro tarafından verilen bir uzmanlık unvanıdır. Çeviride "uzman avukat" diye karşılanır ve hangi alanda olduğu düşürülmez.

Şirket avukatı ayrı statü

Syndikusrechtsanwalt bir şirkette bağlı çalışan avukatın statüsüdür ve serbest avukatlıktan farklı kuralları vardır. İş sözleşmesi çevirilerinde bu ayrım korunur.

Belgede ne aranır

Baro kaydı belgesi, kabul kararı ve varsa uzmanlık unvanı. Kararın kendisi bir idari işlemdir ve itiraz süresi taşır.

UyarıSınır

Bu sayfa mesleği tanıtır; başvuru yolu ve koşulları için baroya ve avukata danışılmalıdır.

ÖnemliAlman yolu: iki devlet sınavı

Birinci devlet sınavı → iki yıllık Referendariat → ikinci devlet sınavı. İkincisini geçen kişi hâkimlik, savcılık ve avukatlığa aynı anda ehil sayılır. Volljurist

Fark sürede değil yapıdadır: Türk yolu tek diploma + staj üzerinedir. Bu yüzden Türk diploması ikinci sınava denk sayılmaz — karşılığı olan bir sınav yoktur.

Noterlikle ilişkisi

Bazı bölgelerde avukatlar aynı zamanda noterdir. Notar ve Anwaltsnotar