Urteil, Beschluss, Verfügung: mahkeme karar türleri

Elinizdeki mahkeme kararının türü, Türkiye’de ne yapabileceğinizi belirliyor.

ÖnemliÜç tür

Urteil — duruşma sonrası verilen karar.
Beschluss — duruşma zorunlu olmadan verilen karar; aile işlerinde yaygındır.
Verfügung — düzenleyici nitelikte ara karar. Bescheid ile Verfügung

DikkatTürkiye’de tanıma ve tenfiz

Alman boşanma kararları genellikle Beschluss biçimindedir. Türk makamı “ilam” beklerken bu karar türü şaşırtabilir — ama geçerlidir. Kesinleşme şerhi ayrıca aranır. Rechtskraftvermerk

Çeviride

Karar türü aynen aktarılır; hepsi “karar” diye tek kelimeye indirilmez. Boşanma kararının tanınması

Hüküm türlerinin alt ayrımları

Duruşma sonrası karar da tek tip değildir: gıyabi hüküm (Versäumnisurteil, ZPO § 331, taraf gelmediğinde; iki hafta içinde itirazla dava kaldığı yerden sürer), kısmi hüküm (Teilurteil, § 301, talebin bir bölümü olgunlaşmışsa), ara hüküm (Zwischenurteil ve Grundurteil, § 304: önce borcun varlığı, sonra tutarı), kabul hükmü (Anerkenntnisurteil, § 307, davalı talebi kabul ederse), feragat hükmü (Verzichtsurteil), peşin icra edilebilirlik kaydı (vorläufig vollstreckbar, § 708 ve devamı; teminatla ya da teminatsız). Aile ve miras işlerinde kararlar duruşmalı olsa da Beschluss adını taşır (FamFG § 38) ve kanun yolu Beschwerde’dir; sosyal ve idari yargıda duruşmasız karar Gerichtsbescheid adını alır (SGG § 105, VwGO § 84) ve tarafların rızasına ya da basit dava şartına bağlıdır. Ceza yargısında Urteil duruşmadan, Beschluss usulden çıkar. Kararın türü, kanun yolunun adını ve süresini belirler ve kanun yolu açıklaması bunu yazar.

Türkiye’de tanıma ve tenfiz açısından

Türk mahkemesi, tenfiz için kararın kesinleşmiş ve para ya da kişi hâline ilişkin bir hüküm içermesini arar; karar adının Urteil ya da Beschluss olması engel değildir ve boşanma kararlarının Beschluss biçiminde gelmesi olağandır. Gıyabi hükümde Türk mahkemesi, davalının savunma hakkının verilip verilmediğini (usulüne uygun tebligat) inceler ve tebliğ belgesi ile çevirisinin dosyada bulunması gerekir, eksikse tenfiz reddedilir. Geçici nitelikteki kararlar (ihtiyati tedbir, geçici tedbir) kesin hüküm sayılmadığından tenfiz edilmez. Türk hukukunda karşılık, hüküm (HMK md. 294) ile ara karar ve kısa karar ayrımıdır ve Türk okuyucu için tanıdıktır. Çeviride “Urteil” için “hüküm (duruşmalı karar)”, “Beschluss” için “karar”, “Versäumnisurteil” için “gıyabi hüküm”, “Teilurteil” için “kısmi hüküm”, “Grundurteil” için “esasa ilişkin ara hüküm”, “Gerichtsbescheid” için “mahkeme kararı (duruşmasız)” kullanılır ve karar türü başlıkta korunur.