Hasta talimatı

Belirsiz yazılmış bir talimat, uygulanamaz sayılır.

Ne yapar

Kişi karar veremez durumdayken hangi tıbbî müdahalelerin isteneceğini ya da istenmeyeceğini önceden belirler.

DikkatSomutluk şartı

"Gereksiz müdahale istemiyorum" gibi genel ifadeler yetersiz bulunabilir; durum ve müdahale tanımlanır.

ÖnemliVekâletname ile birlikte güçlüdür

Talimatı uygulatacak bir temsilci yoksa metin kâğıt üstünde kalabilir. Önleyici vekâletname

Bulunabilir olmalı

Kimse varlığını bilmiyorsa işe yaramaz; yakınlara ve hekime bildirilir.

Çeviride

Tıbbî ifadeler ve tanımlar birebir; yorumlanmaz.

Kanuni çerçeve ve bağlayıcılık

Hasta talimatı (BGB § 1827) yazılı ve imzalı olmalıdır, noter onayı gerekmez; ergin ve karar ehliyeti olan herkes düzenler ve her zaman biçimsiz geri alabilir. Hekim, talimatı, öngörülen durum (bilinç kaybı, demansın ileri evresi, ölüm sürecinin başlaması) gerçekleşmişse uygulamak zorundadır ve vekil ya da yasal temsilci, talimatın somut duruma uyup uymadığını hekimle birlikte değerlendirir; uyuşmazlıkta vesayet mahkemesi karar verir. Federal yüksek mahkeme, “yaşam uzatıcı önlem istemiyorum” gibi genel ifadeleri yetersiz saydı (2016 ve 2018 kararları) ve belirli tedavilerin (yapay solunum, yapay beslenme, diyaliz, canlandırma, antibiyotik) adıyla yazılmasını istedi. Federal adalet bakanlığının metin önerileri ücretsizdir. Talimat, önleyici vekâletname ve organ bağışı beyanıyla birlikte saklanır ve kopyası aile hekimine verilir; kartın cüzdanda taşınması yaygındır.

Türk hasta için ve çeviri

Almanya’da yaşayan Türk hasta için talimat Almanca düzenlenir; Türkçe düzenlenmiş talimat hastanede anında okunamaz ve uygulanmaz, bu yüzden Almanca metin ile Türkçe açıklaması yan yana tutulur. Türkiye’de tedavi sırasında Alman talimatı, Türk hasta hakları yönetmeliğinde (md. 24, tedaviyi reddetme hakkı) sınırlı karşılık bulur; Türk hukukunda bağlayıcı hasta talimatı kurumu yoktur ve hekim, yakınların rızasını arar, çevirmen notu bunu belirtir. Dini gerekçeli talimatlar (kan nakli reddi, belirli tedaviler) Almanya’da aynı kurala tabidir ve somut yazılmalıdır. Çeviride “Patientenverfügung” için “hasta talimatı”, “lebensverlängernde Maßnahmen” için “yaşam uzatıcı önlemler”, “künstliche Ernährung” için “yapay beslenme”, “Wiederbelebung” için “canlandırma”, “Einwilligungsfähigkeit” için “rıza ehliyeti” kullanılır; tıbbi terimler yorum katılmadan ve her cümle aynen aktarılır, belirsiz ifadeler çeviride netleştirilmez.