Arbeitszeugnis kapanış cümlesi (Schlussformel)
Tuzak terimler
Bitiş belgesinin son paragrafında teşekkür, üzüntü ve iyi dilek bulunur; bunlardan birinin eksikliği uygulamada anlam taşır.
Bitiş belgesinin son paragrafı üç ögeden oluşur ve hangilerinin bulunduğu uygulamada okunur.
Üç öge
- Teşekkür — “Wir danken … für die … Leistungen”
- Üzüntü — “bedauern das Ausscheiden”
- İyi dilek — “wünschen für die Zukunft alles Gute”
Eksiklik nasıl okunur
Yalnız iyi dilek bulunması, teşekkür ve üzüntünün yazılmaması uygulamada mesafeli bir kapanış sayılır. Ancak bu, kanunun yasakladığı anlamda gizli bir kod değildir; eksiklik metnin lafzından zaten görülür.
Hukuki durumu
Kapanış cümlesinin yazılması bir zorunluluk değildir ve işçi bunu dava yoluyla talep edemez. Yani eksikliği her zaman olumsuz bir mesaj anlamına gelmez.
Çeviri
Üç öge de birebir çevrilir; olmayan bir öge eklenmez. Çevirmenin belgeyi “güzelleştirmesi” belgeyi sahtelemektir.
Mahkemenin kapanış cümlesine bakışı
Federal iş mahkemesi, kapanış cümlesinin belgenin zorunlu parçası olmadığına karar vermiştir (2012 tarihli karar): işçi, teşekkür ve iyi dilek cümlesi talep edemez ve işveren bunu yazmaya zorlanamaz, çünkü bu ifadeler kişisel bir duygu beyanıdır. Buna karşılık işveren cümleyi yazmışsa ve cümle içerikle çelişiyorsa (performans değerlendirmesi iyi ama kapanış mesafeli) işçi, çelişkinin giderilmesini isteyebilir. Uygulamada belgelerin büyük çoğunluğu kapanış cümlesini içerir ve yokluğu okuyucu tarafından fark edilir; bu yüzden işveren, belgeyi hazırlarken cümleyi eklemeyi tercih eder. İşçi, ayrılırken belgenin taslağını kendisi hazırlayıp sunabilir ve işveren bunu kabul edebilir; bu yol, uygulamada en hızlı sonucu verir ve cümlenin içeriği üzerinde anlaşmayı kolaylaştırır.
Türkiye’de belgenin okunması
Türk işveren ve Türk kurumları bu kapanış geleneğini bilmez; teşekkür cümlesinin bulunmaması Türkiye’de olumsuz okunmaz ve belgenin değeri düşmez. Buna karşılık Türk okuyucu, “her zaman örnek” gibi ifadeleri abartı sanabilir ve belgenin ciddiyetini sorgulayabilir; çevirmen notu, bu ifadelerin yerleşik kalıplar olduğunu ve derece bildirdiğini belirtir. Belgenin Türkiye’de kullanıldığı yerler: uluslararası şirketlerin Türkiye şubelerine iş başvurusu, yurt dışı deneyim kanıtı olarak SGK hizmet birleştirme dosyası ve mesleki denklik başvuruları. Bu dosyalarda kapanış cümlesi değil, görev tanımı ve süre belirleyicidir. Çeviride “Schlussformel” için “kapanış cümlesi”, “Dankesformel” için “teşekkür cümlesi”, “Bedauern” için “üzüntü ifadesi”, “Zukunftswünsche” için “iyi dilek” kullanılır ve eksik öge tamamlanmaz, olmayan cümle eklenmez.