anerkennen, bestätigen, genehmigen: üç fiil
Tuzak terimler
Üç fiil de “onaylamak” diye çevriliyor ama biri kabul, biri teyit, biri izin anlatır.
Üç fiil, tek Türkçe karşılık: “onaylamak”. Ve bu birleştirme kararı okunamaz hâle getiriyor.
ÖnemliÜçü arasındaki fark
anerkennen — var olan bir durumu geçerli saymak.
bestätigen — bir bilgiyi teyit etmek; yeni bir hak doğurmaz.
genehmigen — yapılması yasak olan bir şeye izin
vermek. Genehmigung ile Erlaubnis
DikkatKararın gücü değişir
Bir kararın “teyit” mi “izin” mi olduğu, ondan doğan hakkı belirler. Çeviri bu farkı silerse, okuyucu sahip olmadığı bir hakkı olduğunu sanabilir. bescheinigt ile beglaubigt
Belgede nerede
Hüküm fıkrasının ilk fiilinde. O fiil kararın türünü söyler.
Hüküm fıkrasını okumak
Kararın hüküm bölümü (Tenor) ilk cümlede fiili verir ve kararın gücü oradan anlaşılır: “wird anerkannt” (tanınır: var olan durum geçerli sayılır, örneğin denklik, babalık, yabancı kararın tanınması), “wird genehmigt” ya da “wird erteilt” (izin verilir: yeni bir hak doğar), “wird bewilligt” (onaylanır: edim tanınır), “wird festgestellt” (tespit edilir: bir durum bağlayıcı biçimde saptanır, vatandaşlık tespiti ve engellilik derecesi böyledir), “wird bestätigt” (teyit edilir: bir bilgi doğrulanır, karar niteliği zayıftır), “wird abgelehnt” (reddedilir), “wird zurückgewiesen” (itiraz reddedilir), “wird aufgehoben” (kaldırılır). Fiil, kararın Türkiye’de nasıl kullanılacağını da belirler: tespit ve tanıma kararları durum belgesi olarak, izin kararları hak belgesi olarak sunulur. Hüküm fıkrası çeviride kelimesi kelimesine aktarılır ve özetlenmez.
Fiilin yanlış seçilmesinin sonucu
Türkçede üç fiilin de “onaylamak” ile karşılanması iki yönde zarar verir: Türk makamı, aslında yalnız bilgi teyidi olan bir yazıyı izin kararı sanıp işlem yapabilir ve sonradan geri alınır; ya da gerçek bir izin kararı “teyit” diye okunup yetersiz bulunur ve yeni belge istenir. Denklik dosyalarında bu ayrım özellikle önemlidir: Alman makamının “gleichwertig anerkannt” cümlesi denklik kararıdır ve Türk işvereni ya da kurumu için hak doğurur, “bestätigt, dass der Antrag eingegangen ist” cümlesi ise yalnız alındı teyididir. Çeviride “anerkennen” için “tanımak”, “Anerkennung” için “tanıma”, “bestätigen” için “teyit etmek”, “genehmigen” için “izin vermek (icazet vermek)”, “feststellen” için “tespit etmek”, “bewilligen” için “onaylamak (edim tanımak)” kullanılır ve hüküm fıkrasındaki fiil Almancasıyla birlikte ilk geçişte verilir.