aufheben ile ändern
Tuzak terimler
Biri kararı ortadan kaldırır, diğeri kısmen değiştirir. Sonuçları farklıdır.
Karar kalktı mı, değişti mi?
Fark
| aufheben | ändern | |
|---|---|---|
| Sonuç | Karar ortadan kalkar | Kısmen değişir |
| Kalan | — | Değişmeyen bölüm yürürlükte |
DikkatKısmî değişiklikte
Değişmeyen bölüm için süre işlemeye devam eder. Kısmî kabul
ÖnemliYeni karar
Değiştiren karar da bir karardır; kendi itiraz süresi vardır. Düzeltme kararı
Kararlarda ve mahkeme hükümlerinde
Makam kararında “Der Bescheid vom … wird aufgehoben” (… tarihli karar kaldırılmıştır) kararı bütünüyle ortadan kaldırır; “wird teilweise aufgehoben” (kısmen kaldırılmıştır) belirli fıkraları; “wird wie folgt geändert” (şu şekilde değiştirilmiştir) belirli kalemleri (tutar, süre, koşul) değiştirir ve kalan bölüm yürürlükte kalır; “wird zurückgenommen” (geri alınmıştır, VwVfG § 48, hukuka aykırı karar için, geriye etkili olabilir) ve “wird widerrufen” (geri çekilmiştir, § 49, hukuka uygun karar için, ileriye etkili) kaldırmanın iki türüdür ve sosyal hukukta § 45 ve § 48 SGB X aynı ayrımı yapar (§ 48: koşul değişikliğinde uyarlama, aufheben kelimesiyle). Mahkeme hükmünde “Das Urteil wird aufgehoben und die Sache zurückverwiesen” (hüküm bozulur ve dava geri gönderilir) temyizde bozma, “wird abgeändert” (değiştirilir) istinafta değiştirme anlamındadır. Değiştiren ya da kaldıran karar yeni bir idari işlemdir, kendi kanun yolu açıklamasını taşır ve itiraz süresi yeniden işler; kaldırılan kararla ödenmiş edimler geri istenebilir (§ 50 SGB X) ve geri isteme kararı ayrıca gelir. Kısmi kaldırmada kalan bölüm için ilk kararın itiraz süresi devam eder.
Türk idare hukukuyla karşılaştırma
Türk idare hukukunda karşılık, idari işlemin geri alınması (hukuka aykırı işlem, geriye etkili), kaldırılması (ileriye etkili) ve değiştirilmesi kavramlarıdır ve Danıştay içtihadıyla şekillenmiştir; Türk okuyucu için ayrım tanıdıktır, ama Alman kanunlarındaki açık maddeler (§ 48, § 49 VwVfG, § 45, § 48 SGB X) ve güven koruması kuralları (hukuka aykırı lehe kararın geri alınmasında bir yıllık süre ve kişinin kusuru) Türk mevzuatında kanunla yazılı değildir, çevirmen notu bunu belirtir. Türkiye’deki kişiye gelen kaldırma kararı (örneğin çocuk parasının geriye dönük kaldırılması) çoğu zaman geri isteme kararıyla birlikte gelir ve iki karara ayrı itiraz gerekir; süre Türkiye’ye tebliğden işler. Çeviride “aufheben” için “kaldırmak”, “Aufhebung” için “kaldırma”, “teilweise aufheben” için “kısmen kaldırmak”, “ändern” için “değiştirmek”, “Änderungsbescheid” için “değişiklik kararı”, “zurücknehmen” için “geri almak (hukuka aykırı karar)”, “widerrufen” için “geri çekmek (hukuka uygun karar)”, mahkeme bağlamında “aufheben” için “bozmak” kullanılır; hüküm cümlesi ve tarihler aynen aktarılır.