Bewilligung, Festsetzung, Auszahlung: üç aşama
Tuzak terimler
Bir edimin tanınması, tutarının belirlenmesi ve ödenmesi üç ayrı aşamadır ve ayrı ayrı itiraza tabidir.
Edim “onaylandı” ama para yok. Arada iki aşama daha var.
ÖnemliÜç aşama
Bewilligung — hak esas itibarıyla tanınır.
Festsetzung — tutar belirlenir.
Auszahlung — ödeme yapılır.
KG 2 tespit kararı
DikkatHer aşama ayrı itiraza tabi
Hak tanındı ama tutar yanlış hesaplandıysa, itiraz tespit kararına yapılır. “Zaten onaylandı” diye beklemek süreyi yakar. İtiraz
Ödeme gecikirse
Ödeme aşaması ayrı bir sorundur ve takip yolu farklıdır. Karar uygulanmıyorsa
Geçici karar
Aşamaların ayrı ayrı itiraza açılması
Bir edim kararında üç unsur ayrı ayrı hatalı olabilir: hakkın tanınması (hiç tanınmamış ya da yanlış dönem için tanınmış), tutarın hesabı (gelir yanlış sayılmış, ek ihtiyaç atlanmış, muafiyet uygulanmamış) ve ödemenin yapılması (karar doğru ama para gelmemiş). İlk ikisi için itiraz süresi aynı karardan işler ve dilekçede hangi bölüme karşı çıkıldığı yazılır (“Der Widerspruch richtet sich gegen die Höhe der festgesetzten Leistung”); üçüncüsü itiraz konusu değildir, çünkü ortada yeni bir karar yoktur ve kurumdan yazılı ödeme talebi yapılır, sonuç alınmazsa icra yoluna (Vollstreckung gegen die Behörde) ya da sosyal mahkemeye başvurulur. Çocuk parasında tespit kararı (Festsetzung) vergi kararı niteliğindedir ve itiraz vergi usulüne göre yapılır; sosyal edimlerde onay kararı ve tutar aynı belgede yer alır. Geçici karar (vorläufige Bewilligung, gelir belirsizse) sonradan kesin hesapla değişir ve fark ödenir ya da geri istenir.
Ödeme Türkiye’ye yapılacaksa
Kararda ödeme bölümü, hesabın ülkesini ve masraf paylaşımını belirler: Alman kurumları avro bölgesi dışına yapılan ödemelerde banka masrafını çoğu zaman alıcıya yükler ve Türk bankası aracılık ve döviz alım masrafı keser, bu yüzden hesaba geçen tutar karardaki tutardan düşük olur ve bu bir hesap hatası değildir. Emeklilik sigortası, Türkiye’ye ödemeyi kendi ödeme servisi üzerinden yapar ve masrafı üstlenir; diğer kurumlarda Türkiye’de avro hesabı açtırmak masrafı azaltır. Ödeme gecikirse kararın tarihi ve ödeme bölümü belirtilerek yazılı takip yapılır ve gecikme faizi talep edilebilir (SGB I § 44: edim, başvurudan altı ay sonra faize tabidir). Türk sisteminde karşılık, SGK’nın tahsis kararı ile ödeme emri ayrımıdır ve Türk okuyucu için tanıdıktır. Çeviride “Bewilligung” için “onay (hakkın tanınması)”, “Festsetzung” için “tutar tespiti”, “Auszahlung” için “ödeme”, “vorläufig” için “geçici”, “endgültige Festsetzung” için “kesin tespit” kullanılır.