Fachkraft ile Hilfskraft: nitelikli ve yardımcı işgücü
Tuzak terimler
Bu üç kelime çalışma ve sigorta belgelerinde kişinin niteliğini belirler; “işçi” diye çevrilince bilgi kaybolur.
Alman çalışma ve sigorta belgelerinde kişinin niteliği tek kelimeyle yazılıyor. O kelime “işçi” diye çevrildiğinde bilgi tamamen kayboluyor.
ÖnemliÜç kademe
Fachkraft — tamamlanmış bir meslek eğitimi vardır.
angelernte Kraft — iş başında yetişmiştir; belgesi yoktur ama
belirli bir işi yapar.
Hilfskraft — yardımcı iştir; nitelik aranmaz.
DikkatNeden önemli
Bu kelime ücret grubunu, bazı hâllerde oturum ve çalışma iznini, emeklilik tarafında ise sürelerin nasıl değerlendirileceğini etkiler. Çeviride düşürülmesi, belgenin taşıdığı en somut bilgiyi silmektir.
Nerede görünür
İş sözleşmesinde, çalışma belgesinde, bordroda ve sigorta dökümünde. İş sözleşmesi
Çeviride kural
Kelime ayrı ayrı karşılanır; üçü için tek bir Türkçe kelime kullanılmaz. Beamter · Angestellter · Arbeiter
Göç hukukundaki tanım
Nitelikli göç kanunu, nitelikli çalışanı tanımlar (AufenthG § 18 Abs. 3): Almanya’da tanınmış ya da denk sayılmış en az iki yıllık meslek eğitimi bulunan kişi ya da Almanya’da tanınmış yükseköğretim diploması olan kişi. Bu tanım, oturum izninin kapısını açar: nitelikli çalışan izni (§ 18a ve § 18b), Mavi Kart (§ 18g, diploma ve ücret eşiğiyle), denklik ortaklığı (§ 16d Abs. 3) ve deneyim temelli yol (§ 19c Abs. 2). Yardımcı işgücü için genel bir göç yolu yoktur; mevsimlik çalışma, ikili anlaşmalar ve sınırlı kontenjanlar dışında izin verilmez. Bordroda ve sigorta bildiriminde nitelik, meslek kodunun (Tätigkeitsschlüssel) belirli hanelerinde kodlanır ve eğitim düzeyi ile yapılan işin düzeyi ayrı ayrı yazılır; bu kod, denetimde ve istatistikte kullanılır.
Ücret grubu ve emeklilik sonucu
Toplu sözleşmelerde ücret grubu, yapılan işin niteliğine ve kişinin eğitimine göre belirlenir; nitelikli çalışan grubuna yerleştirme, tamamlanmış meslek eğitimi belgesine bağlıdır ve belge sunulmazsa kişi alt grupta çalıştırılır. Emeklilikte eski hukukta meslek göremezlik değerlendirmesi mesleğin niteliğine bakardı ve 1961 öncesi doğanlar için bu koruma sürer; bugünkü kazanç gücü kaybı değerlendirmesi genel iş piyasasına bakar ve nitelik doğrudan belirleyici değildir. Türkiye’den gelen kişi için pratik sonuç şudur: Türk meslek belgesi çevrilip işverene sunulmazsa kişi yardımcı işgücü olarak kaydedilir ve hem ücret hem oturum yolu daralır. Çeviride “Fachkraft” için “nitelikli çalışan”, “Hilfskraft” için “yardımcı işgücü”, “angelernte Kraft” için “iş başında yetişmiş çalışan”, “Ungelernter” için “eğitimsiz çalışan”, “Tätigkeitsschlüssel” için “meslek kodu” kullanılır.