Geçerlilik, etkililik ve kesinleşme

Karar işliyor ama hâlâ itiraz edilebilir. Bu iki şey aynı anda doğru olabilir.

ÖnemliÜç kavram

Wirksamkeit — karar etkisini doğurur.
Bestandskraft — artık itiraz edilemez; idarî anlamda kesinleşme.
Gültigkeit — geniş bir kelime; belgenin süresini de anlatır. Bestandskraft ile Rechtskraft

DikkatPratik sonucu

İtiraz süresi içinde bile karar uygulanabilir; itiraz her zaman durdurucu etki doğurmaz. Ödeme isteniyorsa ayrıca durdurma talep edilmelidir. Durdurucu etki

Mahkeme tarafındaki karşılığı

Mahkeme kararlarında Rechtskraft kullanılır ve şerhle gösterilir. Rechtskraftvermerk

İtirazın durdurucu etkisi

İdari kararlara karşı itiraz ve dava kural olarak durdurucu etki doğurur (VwGO § 80 Abs. 1): karar uygulanmaz ve kişi, işlem sonuçlanana kadar korunur. Bu kuralın istisnaları geniştir (§ 80 Abs. 2): kamu harç ve masraf talepleri, polis ve düzen tedbirleri, kanunla öngörülen hâller (oturum hukukunda pek çok karar, AufenthG § 84: oturum izni reddine karşı itiraz ve dava durdurucu etki doğurmaz ve kişi kural olarak ülkeyi terk etmek zorundadır) ve makamın acil uygulama kararı (Anordnung der sofortigen Vollziehung, § 80 Abs. 2 Nr. 4, yazılı gerekçeyle). Bu hâllerde mahkemeden durdurucu etkinin yeniden tanınması istenir (§ 80 Abs. 5) ve bu istem, esas davadan ayrı ve hızlı yürür. Sosyal hukukta da itiraz kural olarak durdurucudur (SGG § 86a), ama edim kesintilerinde ve prim taleplerinde istisnalar vardır. Vergi hukukunda itiraz durdurmaz ve icranın ertelenmesi ayrıca istenir.

Kesinleşmiş kararın sonradan düzeltilmesi

İdari kesinleşme mutlak değildir: makam, hukuka aykırı kararı sonradan geri alabilir (VwVfG § 48) ve sosyal hukukta kişi, kesinleşmiş kararın gözden geçirilmesini isteyebilir (SGB X § 44: hukuk yanlış uygulanmış ya da olgudan yanlış hareket edilmişse, edimler dört yıl geriye dönük ödenir); bu yol, itiraz süresi kaçırılmış dosyalar için tek çıkıştır ve süresi yoktur, yazılı başvuruyla açılır. Mahkeme kararının kesinleşmesi daha güçlüdür ve yalnız yargılamanın yenilenmesiyle (Wiederaufnahme, ZPO § 578 ve devamı) sarsılır. Türkiye’den yürütülen dosyalarda gözden geçirme başvurusu sık kullanılır: yıllar önce reddedilmiş aylık ya da süre tespiti, yeni Türk belgeleriyle yeniden incelenir. Türk idare hukukunda karşılık, idarenin işlemini geri alması ve düzeltme başvurusudur; süre bakımından Türk sistemi daha katıdır ve çevirmen notu bunu belirtir. Çeviride “aufschiebende Wirkung” için “durdurucu etki”, “sofortige Vollziehung” için “acil uygulama”, “Bestandskraft” için “idari kesinleşme”, “Überprüfungsantrag” için “gözden geçirme başvurusu” kullanılır.