Frist ile Stichtag

Bir aralık mı, bir gün mü?

Fark

Frist bir süre aralığıdır ve bir olaydan itibaren işler. Stichtag ise sabit bir tarihtir. Frist ile Termin

ÖnemliNeden önemli

Kesme tarihi, o gün itibarıyla durumun değerlendirileceğini gösterir.

DikkatHesaplama

Süre hesabı

İlgili

Tarih ifadeleri

Kesme tarihinin geçtiği yerler

Stichtag, hukuki durumun değerlendirildiği sabit gündür: vatandaşlık reformunda 27 Haziran 2024 (o tarihten önce ve sonra başvuranlar için farklı kurallar), ücret vergisi belgesinde 31 Aralık, aile kasasında ayın ilk günü (ay başında koşul varsa bütün ay ödenir), emeklilik uyarlamasında 1 Temmuz, konut yardımı ve vatandaşlık parasında başvuru ayının ilk günü (edim başvuru ayından işler), okul kaydında 30 Haziran ya da 30 Eylül (eyalete göre, o tarihte altı yaşını doldurmuş çocuk okula başlar), üniversite başvurusunda 15 Temmuz ve 15 Ocak (bunlar aynı zamanda süre sonu), ehliyet değişiminde doğum yılı kademesinin tarihi, sosyal seçimde fesih tarihi, mirasta ölüm günü (mirasçıların belirlenmesi), boşanmada ayrılık tarihi ve boşanma dilekçesinin tebliğ tarihi (emeklilik haklarının paylaşımında evlilik süresinin sonu, VersAusglG § 3). Frist ise bir olaydan işleyen süredir: itiraz bir ay, dava üç hafta, ret altı hafta, cayma on dört gün; hesabı BGB § 187 ve devamı ile VwVfG § 31 kurallarına göre yapılır (olay günü sayılmaz, son gün hafta sonu ya da tatile denk gelirse bir sonraki iş günü). Termin ise randevu ya da duruşma günüdür.

Türk hukukundaki karşılık ve hesap farkları

Türkçede “süre” (Frist), “kesin tarih” ya da “kesme tarihi” (Stichtag) ve “tarih” (Termin) ayrımı vardır ve Türk hukukunda süre hesabı (HMK md. 92, TBK md. 91: olayın olduğu gün sayılmaz, son gün tatile rastlarsa izleyen iş günü) Alman kurallarıyla örtüşür; “kesme tarihi” kavramı Türk sosyal güvenlik hukukunda (SGK’da hak kazanma tarihi, prim gün sayısı hesabında dönem sonu) ve vergi hukukunda (31 Aralık) kullanılır ve Türk okuyucu için tanıdıktır. Fark, Alman kararlarında kesme tarihinin çoğu zaman açıkça yazılması (“Stichtag: 01.01.2026”) ve Türk kararlarında “… tarihi itibarıyla” ibaresiyle geçmesidir; çeviride “… tarihi itibarıyla” kalıbı Stichtag için uygun karşılıktır. Türkiye’den Alman makamına başvuruda kesme tarihi, başvurunun makama ulaştığı gündür (posta gecikmesi başvuranın aleyhinedir) ve Türk postasının süresi hesaba katılır. Çeviride “Frist” için “süre”, “Fristablauf” için “sürenin dolması”, “Stichtag” için “kesme tarihi” ya da “… tarihi itibarıyla”, “Stichtagsregelung” için “kesme tarihi kuralı”, “Termin” için “tarih (randevu, duruşma)” kullanılır; tarihler ve süre birimleri aynen aktarılır.