Behörde ile Amt

Biri kavram, diğeri çoğu zaman bir ad.

Fark

Behörde idare hukukundaki makam kavramıdır. Amt ise çoğu zaman somut bir birimin adında geçer. İdarî işlem

ÖnemliNeden önemli

Bir yazının idarî işlem sayılıp sayılmaması, makam kavramına bağlıdır. § 35 VwVfG

DikkatÇeviride

Kurum adındaki kelime çevrilmez. Kurum adları

İlgili

Makam adları

Kurum adlarında Amt ve Behörde

Amt, kurum adının parçasıdır: Standesamt (nüfus dairesi), Jugendamt (gençlik dairesi), Sozialamt (sosyal daire), Finanzamt (vergi dairesi), Ordnungsamt (düzenleme dairesi), Gesundheitsamt (sağlık dairesi), Bauamt (imar dairesi), Einwohnermeldeamt (kayıt dairesi), Versorgungsamt (engelli dairesi), Arbeitsamt (eski ad, bugün Agentur für Arbeit), Bundesamt (federal daire: BAMF, BVA, BfJ), Landesamt (eyalet dairesi); Behörde ise idare hukukunun kavramıdır (VwVfG § 1 Abs. 4: kamu idaresi görevi yapan her birim) ve kurum adında da geçebilir (Ausländerbehörde yabancılar dairesi, Meldebehörde kayıt dairesi, Bundesbehörde federal makam, oberste Landesbehörde en üst eyalet makamı, Widerspruchsbehörde itiraz makamı, Vollstreckungsbehörde icra makamı). Aynı işi yapan kurumun adı eyalete göre değişir: Bürgeramt, Bürgerbüro, Einwohnermeldeamt, Meldestelle, Kundenzentrum hepsi kayıt dairesidir; Ausländerbehörde bazı şehirlerde Ausländeramt, Amt für Migration, Welcome Center adını taşır. Mahkeme (Gericht) makam değildir; ama mahkeme kalemi idari işlem yaparken makam gibi davranır. Odalar (Kammern) ve sosyal sigorta kurumları (Träger) kamu tüzel kişisi olarak makam sayılır ve kararları idari işlemdir.

Çeviride kurum adları ve Türk karşılıkları

Kurum adları çeviride Almanca bırakılır ve ilk geçişte Türkçe karşılığı parantezle verilir (“Jugendamt (gençlik dairesi)”), sonraki geçişlerde Almanca ad korunur; “Amt” kelimesi “daire” ya da “dairesi” ile, “Behörde” kelimesi “makam” ya da “idare” ile karşılanır ve “müdürlük” (Türk idari birim adı) yalnız çevirmen notunda Türk karşılığı olarak anılır: Standesamt için nüfus müdürlüğü, Finanzamt için vergi dairesi, Jugendamt için aile ve sosyal hizmetler il müdürlüğü (kısmen), Ausländerbehörde için il göç idaresi, Gesundheitsamt için il sağlık müdürlüğü, Ordnungsamt için zabıta (kısmen). Türk idare hukukunda “idari makam” kavramı Alman “Behörde” ile örtüşür (idari yargılama usulü kanunu md. 2) ve Türk okuyucu için tanıdıktır. Belgede “zuständige Behörde” (yetkili makam) ifadesi hangi kurumun kastedildiğini söylemez; çevirmen notu bağlamdan (oturum işlemi: yabancılar dairesi; vergi: vergi dairesi) yetkili kurumu belirtir. Çeviride “Behörde” için “makam”, “zuständige Behörde” için “yetkili makam”, “Amt” için “daire”, “Amtsleiter” için “daire müdürü”, “Sachbearbeiter” için “dosya görevlisi”, “von Amts wegen” için “resen” kullanılır; kurum adı ve dosya görevlisinin unvanı aynen aktarılır.