Anzeige, Antrag, Mitteilung: üç bildirim türü
Tuzak terimler
Bir bildirim yapmakla bir karar istemek farklı şeylerdir; yanlış tür seçilirse beklenen sonuç doğmaz.
Makama yazdınız ama hiçbir karar gelmedi. Belki de karar istememişsiniz.
ÖnemliÜç tür
Anzeige — bir olguyu bildirmek; yükümlülüğün yerine getirilmesidir.
Karar doğurmaz.
Antrag — bir karar talep etmek.
Mitteilung — bilgi vermek.
mitteilen ile melden
DikkatPratik sonucu
“Taşındım” diye bildirmek bir bildirimdir; “adresimi değiştirin ve bana belge verin” demek bir taleptir. Talep yoksa karar da olmaz — ve beklemek boşadır. Başvuru ilkesi
Yazıda nasıl belli olur
Talep cümlesi açıkça yazılır: “… talep ediyorum.” Dilekçede ne bulunmalı
Anzeige kelimesinin iki dünyası
İdare hukukunda bildirim anlamındadır ve yükümlülüğün yerine getirilmesini sağlar: işletme bildirimi (Gewerbeanzeige), inşaat bildirimi (Bauanzeige, izne bağlı olmayan yapılarda), iş kazası bildirimi (Unfallanzeige), bulaşıcı hastalık bildirimi (Meldepflicht nach IfSG), vergi bildirimleri (Anzeigepflichten nach AO § 137 ve devamı: şirket kuruluşu, yurt dışı iştirak), yan gelir bildirimi. Ceza hukukunda ise suç duyurusudur (Strafanzeige, StPO § 158): polise, savcılığa ya da sulh mahkemesine sözlü ya da yazılı yapılır, herkes yapabilir ve savcılık soruşturma açar; suç duyurusu ile şikâyet (Strafantrag, StGB § 77, hakaret ve konut dokunulmazlığı gibi suçlarda üç ay içinde ve mağdur tarafından) farklıdır ve şikâyet olmadan bazı suçlar kovuşturulmaz. Aynı kelimenin iki dünyası, çeviride bağlamla ayrılır ve idari bildirim “ihbar” diye çevrilmez.
Yazıda talebin görünür olması
Makama yazılan her yazının sonunda ne istendiği açık bir cümleyle yazılır: “Ich beantrage …” (… talep ediyorum), “Ich bitte um Erteilung eines Bescheides” (bir karar verilmesini rica ediyorum), “Ich bitte um schriftliche Bestätigung” (yazılı teyit rica ediyorum). Talep cümlesi yoksa makam yazıyı dosyaya koyar ve karar vermez; kişi aylarca bekler ve hareketsizlik davası da açamaz, çünkü ortada başvuru yoktur. Türkiye’den gönderilen yazılarda bu eksiklik sık görülür: durum anlatılır, belge eklenir ama talep yazılmaz. Türk idare hukukunda da başvurunun konusu ve talebi açıkça belirtilmelidir (dilekçe hakkı kanunu) ve Türk okuyucu için mantık tanıdıktır. Çeviride “Anzeige” için bağlama göre “bildirim” ya da “suç duyurusu”, “Strafantrag” için “şikâyet”, “Antrag” için “başvuru (talep)”, “Mitteilung” için “bildirim (bilgi)”, “Anzeigepflicht” için “bildirim yükümlülüğü” kullanılır.