Engellilik tespit kararı

Kart cebe girer, karar dosyada kalır — ama tartışma karar üzerinden yürür.

Ne içerir

• Tespit edilen derece ve dayandığı bulgular.
• Verilen ve verilmeyen harf işaretleri. Merkzeichen
• Tespitin geçerli olduğu tarih.
• İtiraz açıklaması. İtiraz açıklaması

ÖnemliGeriye etkili tarih

Tespitin hangi tarihten itibaren geçerli sayıldığı, geçmişe dönük haklar bakımından belirleyicidir; karardaki o tarih okunmadan geçilmez.

DikkatReddedilen harf işareti ayrı bir kayıptır

Derece kabul edilip harf işareti reddedilmiş olabilir; itiraz yalnız reddedilen kısma da yöneltilebilir. Kısmî kabul

Durum değişirse

Ağırlaşma hâlinde yeniden tespit istenir; hafifleme hâlinde makam kendiliğinden inceleyebilir. Geri isteme

Çeviride

Tıbbî bulgu listesi birebir; tanı adları yorumlanmaz.

İlgili

Engellilik kartı · GdB

Derece ölçeği ve harf işaretleri

Engellilik derecesi (GdB, SGB IX § 152) onarlı basamaklarla yirmi ile yüz arasında tespit edilir; elli ve üzeri ağır engellidir ve ağır engelli kimliği (Schwerbehindertenausweis) verilir, otuz ve kırkta eş tutulma iş kurumundan istenebilir. Birden çok sağlık sorunu toplanmaz, bütünsel değerlendirilir (Versorgungsmedizin-Verordnung, ek tablolar); rapor, her tanı için tek derece ve toplam derece yazar. Harf işaretleri (Merkzeichen): G (yürüme kısıtı), aG (olağanüstü yürüme kısıtı, park), B (refakatçi), H (çaresizlik), Bl (körlük), Gl (sağırlık), RF (yayın harcı indirimi), TBl (sağır-kör), 1. Kl (birinci sınıf tren) ve her biri kararda ayrı tespit edilir. Karar, geçerlilik başlangıcını (başvuru ayı ya da belgeyle kanıtlanan daha erken tarih, § 152 Abs. 1 S. 2, vergi için geriye etkili) ve gerekirse yeniden inceleme tarihini (Nachprüfung, iyileşme beklenen hastalıklarda) yazar. Vergi muafiyeti (EStG § 33b, derece yirmiden itibaren) ve ek izin (beş gün, ağır engellide), emeklilik (ağır engelli aylığı, § 236a SGB VI), işten çıkarma koruması (entegrasyon dairesi onayı) bu karara bağlıdır. İtiraz bir ay içinde engelli dairesine (Versorgungsamt, eyalete göre belediye ya da eyalet sosyal dairesi) yapılır ve sosyal mahkeme yolu harçsızdır.

Türk sağlık kurulu raporuyla ilişkisi

Türkiye’de alınan engelli sağlık kurulu raporu (ÇÖZGER çocuklar için, yetişkinler için erişkinler için engellilik değerlendirmesi yönetmeliği, yüzde oranıyla) Alman derece tespitinin yerine geçmez; Alman makamı kendi hekim değerlendirmesini dosyadaki belgelerle (Türk raporu, epikrizler, çevirili) yapar ve Türk raporundaki yüzde ile Alman derece farklı olabilir (ölçekler farklı). Türk raporu, geriye etkili tarih için kanıt olabilir: engelliliğin Almanya’ya gelmeden önce başladığını gösteriyorsa Alman kararı başvuru ayından geçerli olur ve daha geriye gidilmez. Alman kararı Türkiye’de (Türk engelli kimliği, ÖTV muafiyeti, engelli aylığı) doğrudan tanınmaz; Türk sağlık kurulu raporu için Alman raporu ve karar apostilli, yeminli çevirili sunulur ve kurul kendi muayenesini yapar. Almanya’dan Türkiye’ye kesin dönüşte Alman kararı düşmez ama edimler (ek izin, vergi) Almanya’ya bağlıdır; ağır engelli aylığı Türkiye’ye ödenir. Çeviride “Feststellungsbescheid” için “tespit kararı”, “Grad der Behinderung (GdB)” için “engellilik derecesi”, “Merkzeichen” için “harf işareti”, “Schwerbehinderung” için “ağır engellilik”, “Versorgungsamt” için “engelli dairesi”, “Nachprüfung” için “yeniden inceleme” kullanılır; derece, harf işaretleri, tarih ve tanı listesi aynen aktarılır.