sog., bzgl., ggü.: gerekçe metninin bağlaçları
Kısaltmalar
Gerekçe metnini okunur kılan küçük kısaltmalar. "sog." bir terimin teknik anlamda kullanıldığını gösterir.
Gerekçe metninin ritmi bu küçük kısaltmalarla kuruluyor.
Üçü
- sog. — "sözde" değil, "adı verilen": bir terimin teknik anlamda kullanıldığını gösterir.
- bzgl. — "…e ilişkin".
- ggü. — "…e karşı", "…e kıyasla".
Dikkat"sog." yanlış çevriliyor
Türkçede "sözde" olumsuz bir çağrışım taşır; Almanca metinde bu ibare nötrdür ve teknik terimi işaret eder. "Sözde" diye çevrilirse kararın tonu değişir.
ÖnemliTerim işareti
"sog." ardından gelen ifade çoğu zaman mevzuatta tanımlı bir terimdir; o terim aranarak dayanak bulunabilir. Kanun atfı
Belgede nerede görünür
Gerekçe bölümünde; hüküm cümlesinde seyrek.
Çeviride
Nötr karşılık kullanılır ve terim Almancasıyla korunur.
Örneklerle
“Die sog. Fiktionswirkung tritt ein” (varsayım etkisi olarak adlandırılan sonuç doğar): terim, kanunda geçmeyen ama uygulamada yerleşmiş bir addır; “die sog. Sperrzeit” (bekleme süresi denilen): kanunda tanımlı terime halk adıyla atıf; “ggü. dem Vorjahr” (önceki yıla kıyasla): karşılaştırma; “ggü. dem Arbeitgeber” (işverene karşı): yükümlülüğün muhatabı; “bzgl. der Anlage 3” (ek 3’e ilişkin). Kararlarda “sog.” bazen makamın mesafesini de gösterir (“die sog. Härtefallregelung”, sertlik kuralı denilen), ama olumsuz değildir. Aynı ailede “d.h.” (das heißt, yani), “bzw.” (beziehungsweise, ya da / daha doğrusu), “u.U.” (koşullara göre), “z.T.” (kısmen) bulunur ve “bzw.” en çok yanlış çevrilen bağlaçtır: iki şeyi eşitler ya da düzeltir.
Çeviri ve Türk okuyucu
Çeviride “sog.” için “… olarak adlandırılan” ya da “… denilen” kullanılır ve “sözde” yazılmaz; Türk hukuk dilinde “… olarak anılan” aynı işlevi görür. “Bzgl.” için “… ilişkin”, “ggü.” için “… karşı” ya da “… kıyasla” bağlama göre seçilir; “bzw.” için “ya da” ile “daha doğrusu” arasında karar verilir ve gerekirse iki karşılık virgülle verilir. “Sog.” ile işaretlenen terim, Almancasıyla parantezde korunur, çünkü Türk okuyucu o terimi mevzuatta ararken Almanca adı kullanacaktır. Bir Türk avukatın Alman kararını okurken en sık kaçırdığı şey, “sog.” ile işaretlenen terimin kanunda tanımlı olmadığı ve içtihattan geldiğidir; çevirmen notu bunu tek cümleyle belirtebilir.