Rn. / Rz.: Randnummer / Randziffer
Kısaltmalar
Mahkeme kararlarında ve şerhlerde paragrafların kenar numarası. Karara atıf yapılırken sayfa yerine bu numara kullanılır.
Alman mahkeme kararlarında paragraflar numaralanır ve atıf sayfaya değil bu numaraya yapılır. Türk hukuk metinlerinde karşılığı yoktur.
Ne işe yarar
Aynı karar farklı yayınlarda farklı sayfalarda yer alabilir; kenar numarası ise değişmez. Böylece atıf her basımda aynı paragrafı gösterir.
Nasıl okunur
“BVerwG, Urteil vom … – 1 C 5.19 –, Rn. 24” şu demektir: kararın 24 numaralı paragrafı. Baştaki kısım mahkemeyi ve dosya numarasını gösterir.
Çeviride
Numara aynen korunur; “sayfa 24” diye çevrilmesi yanlıştır ve atfı bulunamaz hâle getirir. Kısaltma Türkçeye “kenar no.” diye açıklanabilir.
Nerede karşınıza çıkar
Alman avukatın Türkiye’ye gönderdiği hukuki mütalaalarda, denklik ret kararlarının gerekçesinde ve tenfiz dosyalarına eklenen karar örneklerinde. Dosya numarası sayfası.
Kararda nasıl görünür
Federal mahkemelerin resmî sitelerinde yayımlanan kararlarda her paragrafın başında köşeli parantez içinde numara bulunur (“[24]”) ve karar, “Tatbestand” (olaylar) ile “Entscheidungsgründe” (gerekçe) bölümlerinde kesintisiz numaralanır; eyalet mahkemeleri de çoğu zaman aynı düzeni kullanır, ama bazı kararlarda numara yoktur ve atıf sayfayla ya da bölüm numarasıyla (“II. 2. b)”) yapılır. Şerhlerde (Kommentar) kenar numarası, maddenin altındaki paragrafı gösterir ve şerhin baskı yılı künyede yazar (“Palandt/Grüneberg, BGB, 83. Aufl., § 823 Rn. 12”). Makam kararında Rn. nadiren geçer; itiraz kararında ve mahkeme kararında yaygındır. Türk makamına sunulan Alman kararında numaralar paragraf başında korunur.
Türk avukatın atıf yapması
Türk mahkemesinde Alman içtihadına dayanan dilekçede (tenfiz, Alman hukukunun uygulandığı miras ya da boşanma davası) atıf, Alman biçimiyle yapılır: “BGH, 12.03.2024, IV ZR 15/23, Rn. 18” ve kararın Türkçe çevirisi ile Almanca aslı birlikte sunulur; Türk hâkim, kenar numarasıyla ilgili paragrafı çeviride bulur ve bu yüzden çeviride numaralar aynen korunur. Türk içtihat atfı (“Yargıtay 2. HD, 2023/1234 E., 2024/567 K.”) Alman mahkemesine sunulurken de aynen aktarılır ve paragraf numarası olmadığı için sayfa ya da bölüm anılır. Çeviride “Rn.” için “kenar no.” ya da “paragraf no.” açıklaması ilk geçişte verilir; “Rz.” aynı şeydir ve Avusturya ile İsviçre metinlerinde daha yaygındır. Numaranın Türkçe metne işlenmesi, belgeye bilgi eklemek değil aslın biçimini korumaktır.