AÜG: ödünç iş ilişkisinin kanunu

Sözleşmenizde bu kısaltma varsa, işvereniniz sizi başka bir firmaya veriyor demektir.

Açılımı

Arbeitnehmerüberlassungsgesetz — işçi ödünç verme kanunu. Düzenleme tarihi 1972, yürürlükteki metin 3 Şubat 1995.

Belgede nerede görünür

İş sözleşmesinde, ödünç veren firmanın izin belgesinde (Erlaubnis zur Arbeitnehmerüberlassung) ve bordronun dayanak satırında.

ÖnemliSözleşmede adının geçmesi zorunlu

Taraflar işlemi açıktan “Arbeitnehmerüberlassung” diye adlandırmak zorundadır — hem de işçi devredilmeden önce. Ödünç işçi izni

İnşaatta özel yasak

Kanunun 1b maddesi inşaat işletmelerine ödünç işçi vermeyi kural olarak yasaklar; istisnası toplu sözleşmelere bağlıdır.

Ücret tarafı

Eşitlik ilkesi · Zeitarbeit

Kanunun temel kuralları

Ödünç veren firma (Verleiher), iş kurumundan izin alır ve izin belgesi (Erlaubnis nach § 1 AÜG) ilk yıllarda süreli, sonra süresiz verilir; işçi, ödünç verenle iş sözleşmesi yapar ve ücreti ondan alır, ama işi ödünç alan firmada (Entleiher) yapar. Azami ödünç süresi aynı işçi için on sekiz aydır (toplu sözleşmeyle uzatılabilir); süre aşılırsa iş ilişkisi ödünç alanla kurulmuş sayılır. Dokuz ay sonra eşit ücret (Equal Pay) ilkesi işler ve işçi, ödünç alan firmadaki emsal ücreti alır; sektör toplu sözleşmeleri ilk aylar için farklı ücret öngörebilir. İzinsiz ödünç verme, sözleşmeyi geçersiz kılar ve iş ilişkisi ödünç alanla kurulmuş sayılır.

Türk işçi ve Türk firma için

Türkiye’den gelen işçi, ödünç iş firmasıyla sözleşme imzaladığında oturum izni bu firmaya bağlıdır ve firma değişikliği yabancılar dairesine bildirilir; ödünç alan firma değişse de oturum etkilenmez, çünkü işveren ödünç verendir. Nitelikli iş gücü izni için ödünç iş sözleşmesi kabul edilir, ama bazı daireler ödünç işi zayıf istihdam sayar. Türk iş hukukunda karşılık, özel istihdam bürosu aracılığıyla geçici iş ilişkisidir (İş Kanunu md. 7) ve süreleri farklıdır (dört ay, iki kez yenilenebilir). Türkiye merkezli firmanın Almanya’ya ödünç işçi vermesi kural olarak mümkün değildir; izin, Almanya’da yerleşik firmaya verilir. Çeviride kanun kısaltması aynen bırakılır; “Verleiher” için “ödünç veren”, “Entleiher” için “ödünç alan” kullanılır.