ZPO ve FamFG: hukuk ve aile yargılaması
Kısaltmalar
Hukuk davaları ZPO’ya, aile ve çekişmesiz işler FamFG’ye göre yürür. Elinizdeki kararın hangisine dayandığı usulü belirler.
Alman mahkeme kararının dayanak satırındaki kısaltma, hangi usulle yürüdüğünü söyler.
İki ayrı usul
| Kısaltma | Hangi işler |
|---|---|
| ZPO | Hukuk davaları: alacak, tazminat, sözleşme |
| FamFG | Aile işleri ve çekişmesiz yargı: boşanma, velayet, miras, vesayet |
ÖnemliTürk-Alman dosyalarında çoğu zaman FamFG
Boşanma, velayet, soybağı ve miras işleri bu usulle yürür. Veraset belgesi de bu çerçevede verilir. Veraset belgesi · Velayet ve kişisel ilişki
Kesinleşme şerhi
Türkiye’de kullanılacak kararda şerh aranır ve şerhin dayanağı bu usul kanunlarındadır. Şerhsiz karar örneği eksik sayılır. Kesinleşme şerhi
Dosya numarasındaki harf
Sulh mahkemesinde F harfi aile dosyasını, C hukuk davasını gösterir; harf usulü de ele verir. Dosya numarası biçimi
Çeviride
Kısaltmalar korunur; "medeni usul kanunu" gibi karşılıklar açıklama olarak verilir.
İki usulün farkları
ZPO’da taraflar davacı ve davalıdır (Kläger, Beklagter), mahkeme tarafların sunduğu olgularla bağlıdır (taraf ilkesi), eyalet mahkemesinde avukat zorunludur, karar “Urteil” adını taşır ve kanun yolu istinaf (Berufung) ile temyizdir (Revision). FamFG’de taraflar başvuran ve karşı taraf ya da ilgililerdir (Antragsteller, Antragsgegner, Beteiligte), mahkeme olguları kendiliğinden araştırır (araştırma ilkesi), boşanmada avukat zorunludur ama çekişmesiz işlerde (miras, vesayet) değildir, karar “Beschluss” adını taşır ve kanun yolu şikâyettir (Beschwerde); kesinleşme süreleri de farklıdır (boşanmada bir ay, mirasçılık belgesinde iki hafta ya da yurt dışı iki ay). Aile mahkemesinde çocuğun görüşü alınır ve gençlik dairesi dinlenir.
Türk usulüyle karşılaştırma ve çeviri
Türk hukuk muhakemeleri kanunu (HMK) hem hukuk hem aile davalarını kapsar ve aile mahkemesi de HMK’ya göre yargılar; Türk sisteminde FamFG benzeri ayrı bir çekişmesiz yargı kanunu yoktur, çekişmesiz yargı HMK’nın bir bölümüdür. Bu yüzden Türk avukat, Alman boşanma kararının “Beschluss” adını ve şikâyet yolunu yadırgar; çevirmen notu, FamFG’de nihai kararın da “Beschluss” olduğunu ve “Urteil” ile aynı kesinlikte olduğunu belirtir, aksi hâlde Türk tenfiz mahkemesi kararı ara karar sanabilir. Çeviride “Beschluss” için “karar”, gerekiyorsa “karar (FamFG usulü)” yazılır; “Antragsteller” için “başvuran”, “Antragsgegner” için “karşı taraf”, “Beteiligter” için “ilgili” kullanılır ve “davacı/davalı” yalnız ZPO kararında. Kanun kısaltmaları aynen bırakılır ve ilk geçişte açılır.