VwVfG: idari usul kanunu

Almanya’dan gelen idari kararların usul çerçevesi bu kanundur; içeriği değil nasıl yapıldığını düzenler.

Sizi ilgilendiren dört başlık

• Dinlenme hakkı — aleyhe karardan önce görüş bildirme fırsatı. Anhörung
• Yan koşullar — izne eklenen yükümlülük, şart ve süre. Yan koşullar
• Geri alma ve kaldırma — verilmiş bir kararın sonlandırılması. §§ 48–49 VwVfG
• Eski hâle getirme — kusursuz kaçırılan sürede. § 32 VwVfG

UyarıFederal ve eyalet sürümleri var

Eyalet makamlarının işlemlerinde çoğu zaman eyaletin kendi idari usul kanunu uygulanır; metinler büyük ölçüde benzer ama dayanak satırında eyalet kısaltması görülebilir. Üç katman

Vergi ve sosyal güvenlikte ayrı usul

Vergide ve sosyal güvenlikte kendi usul kuralları uygulanır; bu yüzden itirazın adı bile değişir. Harç, aidat, vergi

Çeviride

Kısaltma ve madde numarası aynen korunur; Türk mevzuatına eşlenmez.

Sık anılan maddeler

§ 3 yer bakımından yetki, § 14 vekil ve danışman, § 17 ve devamı çok sayıda ilgiliyle işlem, § 23 resmî dil ve çeviri, § 24 araştırma ilkesi, § 25 danışma ve bilgi verme, § 26 delil, § 28 dinlenme, § 29 dosya inceleme, § 31 süreler ve tarihler, § 32 eski hâle getirme, § 33 onay (suret ve imza), § 35 idari işlem tanımı, § 36 yan koşullar, § 37 belirlilik ve biçim, § 38 taahhüt, § 39 gerekçe, § 41 tebliğ, § 43 etkinlik, § 44 butlan, § 45 usul hatasının giderilmesi, § 48 hukuka aykırı işlemin geri alınması, § 49 hukuka uygun işlemin kaldırılması, § 51 usulün yeniden açılması, § 58 kamu hukuku sözleşmesi, § 80 itiraz masrafları. Kararın dayanak ve gerekçe bölümünde bu maddeler anılır.

Türk idari usulüyle fark ve çeviri

Türkiye’de genel bir idari usul kanunu yoktur; usul kuralları idari yargılama usulü kanunu (2577), bilgi edinme kanunu, dilekçe hakkı kanunu ve her kurumun kendi mevzuatına dağılmıştır ve dinlenme hakkı, gerekçe zorunluluğu, yan koşul türleri Türk idari uygulamasında Alman kadar sistematik değildir. Bu yüzden Türk avukat, Alman kararındaki usul itirazlarını (dinlenmedim, gerekçe yok, süre belirsiz) çevirmen notuyla anlar. Çeviride “VwVfG” aynen bırakılır ve “İdari Usul Kanunu (federal)” açıklaması verilir; eyalet sürümü (“VwVfG NRW”, “BayVwVfG”, “LVwVfG BW”) kısaltmasıyla korunur ve eyalet adı parantezde yazılır. Sosyal kurum kararında SGB X, vergi kararında AO anıldığında bu kanun uygulanmaz ve çevirmen, doğru kanunu karıştırmaz; “idari işlem” için “Verwaltungsakt” terimi Türkçede aynı kavramdır.