Kündigungsschreiben: fesih bildirimi
Alman belgeleri
İş sözleşmesinin sona erdirilmesi. Dava süresi çok kısadır ve bildirimin eline geçmesiyle başlar.
Bu yazı elinize geçtiği anda çok kısa bir süre işlemeye başlıyor.
Belgede aranacak üç şey
- Fesih türü — süreli (ordentlich) mi, derhâl (fristlos) mi.
- Bitiş tarihi — iş ilişkisinin sona erdiği gün.
- İmza — yetkili kişinin ıslak imzası aranır.
DikkatDava süresi çok kısa
Feshe karşı dava süresi Alman iş hukukunda haftalarla ölçülür ve bildirimin eline geçmesiyle başlar. Kaçırılan süre feshi geçerli hâle getirir. Türkiye'deki kişi için posta süresi bu riski büyütür.
İşsizlik tarafı ayrı
Fesih bildirimi ile işsizlik başvurusu ayrı işlemlerdir; başvurunun kendi süresi vardır ve gecikme ödeme kaybı doğurur.
Arbeitszeugnis ile ilişkisi
Fesihten sonra iş belgesi istenebilir; kendiliğinden verilmesi beklenmez. Arbeitszeugnis
Çeviride
Fesih türü ve tarihler aynen; "fesih" tek kelimesine indirilmez.
Geçerlilik koşulları ve süreler
Fesih yazılı biçim ister (BGB § 623: ıslak imza, e-posta, faks ve WhatsApp geçersiz) ve bildirimin ulaşmasıyla (Zugang: posta kutusuna atıldığı gün, geç saatteyse ertesi gün; elden teslimde tanık) hüküm doğurur. İşverenin olağan fesih süreleri kıdeme göre kanunda (§ 622): dört hafta ayın on beşine ya da sonuna, iki yıl kıdemde bir ay, beş yılda iki ay, sekiz yılda üç ay, on yılda dört ay, on iki yılda beş ay, on beş yılda altı ay, yirmi yılda yedi ay ay sonuna; çalışan için her zaman dört hafta; deneme süresinde iki hafta; toplu sözleşme değiştirebilir. Olağanüstü fesih (§ 626) haklı sebep ve sebebi öğrenmeden itibaren iki hafta içinde yapılmalıdır; gerekçe yazıda zorunlu değildir, talep üzerine bildirilir (meslek eğitiminde ve olağanüstü fesihte istenirse yazılı). Fesih koruması kanunu (KSchG) on çalışanı aşan işyerinde ve altı ay kıdemde işverenin sosyal gerekçe (kişisel, davranış, işletmesel) göstermesini ister; dava süresi üç haftadır (§ 4) ve kaçırılırsa fesih geçerli sayılır (§ 7). Özel koruma: hamile ve doğum sonrası dört ay, ebeveyn izni, ağır engelli (entegrasyon dairesi onayı), iş yeri kurulu üyesi, bakım izni. Yetkisiz kişinin imzaladığı fesih, vekâletname aslı ekli değilse derhal reddedilebilir (§ 174 BGB) ve reddedilirse geçersizdir.
Türkiye’de bulunan çalışan ve Türk hukuku
Türkiye’de izinde ya da hastalıkta bulunan çalışana gönderilen fesih, Almanya’daki posta kutusuna ulaşmakla hüküm doğurur (federal iş mahkemesi: posta kutusu kontrolü çalışanın sorumluluğu) ve üç haftalık dava süresi orada işler; Türkiye’de olduğunu bilen işverenin yalnız Almanya adresine göndermesi kötü niyet sayılmaz, ama çalışan geç öğrendiğini kanıtlarsa sonradan dava kabulü (nachträgliche Zulassung, § 5 KSchG, öğrendikten sonra iki hafta içinde) mümkündür. Türkiye’den dava, Alman avukat ya da sendika aracılığıyla ya da e-posta ile iş mahkemesine (imzalı tarama, sonra aslı) açılır; sulh duruşmasına video katılım istenebilir. Türk iş hukukunda fesih yazılı ve gerekçeli olmalı, savunma alınmalı (İş Kanunu md. 19), dava süresi bir ay ve önce zorunlu arabuluculuk vardır; ihbar süreleri iki ile sekiz hafta, kıdem tazminatı kanuni haktır, çevirmen notu farkları belirtir. Çeviride “Kündigung” için “fesih”, “ordentliche Kündigung” için “olağan (süreli) fesih”, “außerordentliche Kündigung” için “olağanüstü (derhal) fesih”, “Kündigungsfrist” için “fesih süresi”, “Zugang” için “ulaşma (tebliğ)”, “Kündigungsschutzklage” için “fesih koruması davası” kullanılır; fesih türü, tarihler ve imza bloğu aynen aktarılır.