BUrlG: izin kanunu ve “Werktag” tuzağı

Bu kanunun kısaltmasından çok, içindeki bir kelime yanlış anlaşılır.

Açılımı

Bundesurlaubsgesetz — federal izin kanunu, 8 Ocak 1963 tarihli. Resmî adı daha uzundur: Mindesturlaubsgesetz für Arbeitnehmer.

Belgede nerede görünür

İş sözleşmesinin izin maddesinde, yıllık izin bakiyesini gösteren yazılarda ve işten ayrılırken verilen izin hesabında.

Dikkat“Werktag” tuzağı

Kanun asgari izni 24 Werktag olarak yazar ve Werktag’a cumartesi de dâhildir. “24 gün” diye okuyan kişi iznini fazla sanır. 24 Werktage

Neyle karıştırılır

Sözleşmedeki izin, kanunî asgariden fazla olabilir; belgede görülen sayı çoğu zaman BUrlG’nin değil sözleşmenin ya da toplu sözleşmenin sayısıdır. Tarifvertrag

Yanındaki kısaltmalar

ArbZG · EntgFG

Kanunun diğer kuralları

Bekleme süresi (§ 4): tam izin hakkı altı ay sonra; kısmi izin (§ 5): ilk altı ayda ve ayrılırken her tam ay için on ikide bir; devir (§ 7): izin takvim yılında kullanılır, işletmesel ya da kişisel sebeple 31 Mart’a devreder; hastalık (§ 9): izinde hastalanan gün, hekim belgesiyle izinden sayılmaz; izin parası (§ 11): son on üç haftanın ortalama ücreti; paraya çevirme (§ 7 Abs. 4): yalnız iş ilişkisi biterken; izin sırasında başka işte çalışma yasağı (§ 8); işverenin izin zamanını belirlemede çalışanın isteğini gözetmesi (§ 7 Abs. 1). Uzun hastalıkta izin, yılın bitiminden on beş ay sonra düşer (içtihat); işveren uyarmazsa hiç düşmez.

Türkiye’ye dönüşte izin

Kesin dönüşten önce kalan izin ya kullanılır (işten ayrılmadan önce izinli dönem, Türkiye’de geçirilebilir) ya da paraya çevrilir; paraya çevirme son bordroda “Urlaubsabgeltung” satırında görünür ve vergilendirilir. İşveren, fesih süresinde izni kullandırmayı seçebilir (fesih yazısında “unter Anrechnung des Resturlaubs” ibaresi) ve o zaman para yerine izinli günler verilir. Ayrılırken izin bakiyesi yazılı istenir; tartışma çıkarsa hak düşürücü süre (sözleşmede üç ay olabilir) işler ve Türkiye’den dava masraflıdır. Türk iş hukukunda yıllık izin ücreti de iş sonunda ödenir ve mantık aynıdır; fark, Alman kanununun izni yıl sonuna bağlaması ve Türk kanununun kıdeme göre uzatmasıdır. Çeviride kanun kısaltması aynen bırakılır; “Urlaubsabgeltung” için “kullanılmayan izin ücreti” kullanılır.