entspr.: kıyasen uygulama

Tek kelime, kuralın doğrudan değil uygulandığını söylüyor.

Ne demek

Atıf yapılan kural, o olaya birebir değil kıyasen uygulanır.

ÖnemliNeden önemli

Kıyasen uygulama, kuralın bazı sonuçlarının doğmayacağı anlamına gelebilir; tartışma çoğu zaman tam buradadır.

DikkatÇeviride düşürülmez

"§ 5 uyarınca" ile "§ 5 kıyasen uygulanarak" farklı cümlelerdir; kelime atlanırsa dayanak olduğundan güçlü görünür.

Akrabaları

i.S.d. / i.S.v. · i.V.m.

İlgili

Kanun atfı

Kıyasen uygulamanın sınırları

“Entsprechend” ya da “analog”, kanunun doğrudan kapsamadığı bir olaya, benzer bir kuralın uygulanmasıdır; kanunun kendisi bunu yapabilir (“§ 5 gilt entsprechend”) ya da mahkeme boşluk doldurmak için yapar. Kanunun yaptığı kıyas bağlayıcıdır; mahkemenin yaptığı kıyas, üst mahkemede tartışılabilir. Ceza hukukunda sanık aleyhine kıyas yasaktır; vergi hukukunda da mükellef aleyhine kıyas sınırlıdır. Kıyasen uygulanan kuralın süreleri, biçim şartları ve yaptırımları çoğu zaman aynen taşınır, ama olayın niteliğine uymayan kısımlar (örneğin yalnız tacirlere özgü bir yükümlülük) uygulanmaz; makam, hangi kısmın uygulandığını gerekçede yazmalıdır.

Çeviri ve Türk hukuku

Çeviride “entspr.” için “kıyasen” ya da “… kıyasen uygulanarak”, “analog” için “kıyas yoluyla” kullanılır; “uyarınca” yazılırsa kural doğrudan uygulanıyor sanılır ve itirazdaki en güçlü nokta (kıyasın uygun olmadığı) kaybolur. Türk hukukunda “kıyasen uygulanır” ifadesi kanunlarda aynı biçimde geçer (örneğin “bu hükümler … hakkında kıyasen uygulanır”) ve Türk hukukçu kavramı bilir. Türkiye’de tenfiz edilecek Alman kararında dayanak “§ 5 entspr.” ise Türk hâkim, kuralın doğrudan uygulanmadığını görür ve kamu düzeni denetiminde bunu dikkate alır. Kısaltmanın akrabaları “sinngemäß” (anlamına uygun olarak) ve “i.S.d.” (… anlamında) da aynı özenle çevrilir.