GVG: tercüman hakkının yazdığı kanun
Kısaltmalar
Mahkemelerin kuruluşunu ve mahkeme dilini düzenleyen kanun; tercüman hakkı buradadır.
Almanca bilmeyen için en önemli iki madde bu kanundadır.
Açılımı
Gerichtsverfassungsgesetz — mahkemelerin kuruluşu kanunu. Yürürlükteki metin 9 Mayıs 1975 tarihlidir.
Belgede nerede görünür
Duruşma tutanağında tercümanın görevlendirildiğini gösteren satırda ve tercüman ücret kararlarında.
Önemliİki madde
§ 185 — hukuk yargısında tercüman getirilmesi. § 187 — ceza yargısında tercümanın ücretsiz olması ve bazı belgelerin yazılı çevrilmesi. § 185 · § 187
Neyle karıştırılır
Tercümanın getirilmesi, dosyaya giren belgelerin çevirisi yükümlülüğünü karşılamaz; o ayrı bir maddededir. § 142 ZPO
Kanunun diğer içeriği
Kanun, mahkeme kademelerini (sulh, eyalet, bölge yüksek, federal), hangi mahkemenin hangi davaya baktığını (dava değeri ve türü), mahkeme heyetlerinin oluşumunu, savcılığı, duruşmaların aleniyetini, mahkeme dilinin Almanca olduğunu (§ 184), tercüman ve çevirmen kurallarını (§ 185–191a), engelli kişiler için işaret dili ve iletişim yardımını (§ 186), sır saklama yükümlülüğünü ve mahkeme içi düzeni düzenler. Ceza ve hukuk yargısı için ortaktır; idare, sosyal, iş ve vergi mahkemeleri kendi kanunlarına sahiptir, ama tercüman kuralında bu kanuna atıf yapar. Mahkeme dili kuralı, Türkçe dilekçenin süre koruma bakımından tartışılmasının kaynağıdır.
Türk taraf için sonucu
Türkçe konuşan taraf, hukuk davasında tercüman masrafını yargılama gideri olarak taşıyabilir (kaybederse); ceza davasında sanık için tercüman ve esaslı belgelerin çevirisi ücretsizdir ve mahkûmiyette de geri istenmez; tanık ve mağdur için tercüman mahkemece sağlanır. Türkçe dilekçe, mahkeme dili kuralı gereği süre korumaz (mahkemeler bunu değişken uygular); güvenli yol, Almanca dilekçe ya da en azından Almanca dava cümlesidir. Çeviride kanun kısaltması aynen bırakılır ve “mahkemelerin kuruluşu kanunu” açıklaması verilir; Türk karşılığı, mahkemelerin kuruluş ve görevleri kanunu (5235) ile usul kanunlarındaki tercüman hükümleridir. Türk usulünde de mahkeme dili Türkçedir ve tercüman kuralı benzerdir; Türk okuyucu bu maddeleri tanıdık bulur.